Βασίλη Φλώρο, καλώς ήλθες στον Ορφέα. Τι γυρεύει ένας τελειόφοιτος της μαθηματικής σχολής στα μουσικά μας πράγματα;
Β.Φ.: Αρχικά, θα μου επιτρέψετε να σας ευχαριστήσω για τη φιλοξενία στον ξεχωριστό ιστότοπό σας. Είναι ιδιαιτέρως σημαντική η συνεισφορά του στην προβολή της δουλειάς νέων κυρίως ανθρώπων, σε καιρούς χαλεπούς για τη δισκογραφία και όχι μόνο.
Η ενασχόλησή μου με τη μουσική και το λόγο προέκυψε από εσωτερική ανάγκη. Η φθορά από την ενασχόληση με την καθημερινότητα και η  προσπάθεια για επιβίωση μέσα στις πιο αντίξοες συνθήκες, ωθούν τον άνθρωπο στην αναζήτηση ενός απάνεμου λιμανιού, που θα του δώσει τη δυνατότητα να βγάλει από το καζάνι που κοχλάζει μέσα του, όσα πασχίζουν να υπάρξουν. Έτσι ξορκίζει τα πάθη του, δίχως όμως να τα παραμερίζει. Η επικοινωνία τους με άλλους ανθρώπους μέσα από τα τραγούδια λειτουργεί λυτρωτικά. Αυτό είναι και το ζητούμενο σε τελική ανάλυση για ένα δημιουργό. Έτσι λοιπόν κι εγώ, κατά κάποιο τρόπο, όπως λέει και ο Σωκράτης Μάλαμας «…έπλασα κόσμο μυστικό και μπήκα σε λημέρι.».
Τα μαθηματικά ήταν απλά η αφορμή. Μου έδειξαν πως πίσω από κάθε αποτέλεσμα υπάρχει μία γεννεσιουργός αιτία, την οποία αν κανείς αναζητήσει, μόνο κερδισμένος μπορεί να βγει. Η έρευνα της αιτίας είναι κοινός τόπος για ένα μουσικό και ένα μαθηματικό. « …Αν δεν υπήρχε το γιατί, τι θα ‘τανε το διότι.»         

Μίλησέ μας λίγο για την πρώτη σου εμφάνιση στη δισκογραφία. Για τους αναγνώστες μας που ίσως δε γνωρίζουν, να πω ότι πριν λίγο καιρό κυκλοφόρησε από τη Legend ο δίσκος σου «Στις όχθες της αυγής» με 13 δικά σου τραγούδια. Υπογράφεις σε όλα μουσική και στίχους και συναντάμε  τη συμμετοχή του Γιώργου Νταλάρα, του Δημήτρη Ζερβουδάκη και των Δημήτρη Μυστακίδη και Ανατολής Μαργιόλα. Μίλησέ μας λίγο για το δίσκο αυτό, έτσι, από τη δική σου σκοπιά.
Β.Φ.: Ο λόγος που με οδήγησε στην παραγωγή του δίσκου ήταν η ανάγκη καταγραφής της δουλειάς μου με απώτερο σκοπό την επικοινωνία της με τον κόσμο. Κακά τα ψέματα, η δισκογραφία, παρά τους ισχυρούς κλυδωνισμούς που δέχεται, παίζει ακόμη αυτό τον πολύ σημαντικό για τον καλλιτέχνη ρόλο. Ωστόσο, ο δρόμος μέχρι την τελική έκδοσή του ήταν δύσβατος. Το τελικό αποτέλεσμα, βέβαια, ξεπέρασε κατά πολύ τις αρχικές μου προσδοκίες. Τα παιξίματα των σπουδαίων μουσικών και οι ιδιαίτερες ερμηνείες των τραγουδιστών που μοιραστήκαμε αυτήν την εμπειρία ανέδειξαν το μουσικό και στιχουργικό λόγο των τραγουδιών. Απλές καθημερινές εικόνες από τη ζωή ανθρώπων λαϊκών και ο ύμνος στις ομορφιές που προσφέρει απλόχερα η φύση φωλιάζουν μέσα στις μελωδίες. Ζητούμενο, το συναίσθημα να αναβλύζει καθαρό σαν κρυστάλλινο νερό.

Τα τραγούδια του δίσκου κρύβουν μία απρόσμενη πολυχρωμία, τόσο σε ήχους όσο και σε ύφος. Είναι αρκετά εντυπωσιακό, ομολογώ. Σχεδόν κανένα δε μοιάζει με το προηγούμενο ή το επόμενο. Δε το συναντάμε συχνά αυτό σε προσωπικές καλλιτεχνικές δουλειές. Είναι αυτό το στίγμα που θέλεις να δώσεις;
Β.Φ.: Δε θα έλεγα ότι η πρόθεσή μου είναι αυτή. Αν όντως συνέβη κάτι τέτοιο βέβαια, με χαροποιεί ιδιαίτερα. Στο δίσκο απλά καταγράφονται όσα κουβαλώ μέσα μου από μικρό παιδί. Λαϊκά και δημοτικά τραγούδια συναντούν τον ιδιαίτερο λόγο των τραγουδοποιών της δεκαετίας του ’90 και μπερδεύονται με ήχους δυτικούς. Στην αλληλεπίδραση όλων αυτών των ερεθισμάτων, ίσως οφείλονται τα ετερόκλητα στοιχεία στα οποία αναφέρεστε. 

Οι στίχοι σου είναι καυστικοί και παράλληλα θα έλεγα βγαλμένοι από μία άλλη εποχή. Είναι ταυτόχρονα ποιητικοί, αλλά και σαρκαστικοί.  Απορρέουν από μία γενικότερη τάση αναθεώρησης των πραγμάτων που έχουν ή και οφείλουν να έχουν οι νέοι σήμερα;
Β.Φ.: Ο όρος αναθεώρηση, όπως μου δίδαξε το πρόσφατο παρελθόν είναι μία έννοια αμφίσημη. Η αναθεώρηση, ας πούμε, του άρθρου 16 του Συντάγματος, που αποτελεί την ταφόπλακα ουσιαστικά της δημόσιας και δωρεάν εκπαίδευσης, είναι μία άκρως επικίνδυνη πράξη που θα μας γύριζε πολλά χρόνια πίσω. Αντίθετα, η αναθεώρηση για παράδειγμα της άποψης ότι όλοι είμαστε υπεύθυνοι για τη σημερινή παρακμιακή κατάσταση που βιώνουμε  είναι κάτι το προοδευτικό, έστω και αν φαίνεται ουτοπικό. Οι νέοι άνθρωποι σήμερα δεχόμαστε πολλά ερεθίσματα από τα μέσα μαζικής χειραγώγησης, που σκοπό έχουν την αλλοίωση της πραγματικότητας, δημιουργώντας μία επίπλαστη ευημερία. Δεν πρέπει να αφήσουμε να χαθεί η επαφή των ανθρώπων με το απλό, το λαϊκό και το γήινο. Στόχος δεν είναι η αναθεώρηση, αλλά η κριτική ματιά απέναντι της. Το θέμα δεν είναι το να φύγει το καπάκι από το καζάνι που βράζει, αλλά το προς ποια κατεύθυνση θα πάει.    

Θεωρώ τα μαθηματικά πειθαρχημένη επιστήμη. Από την άλλη θεωρώ τη μουσική και το τραγούδι τελείως απείθαρχα, απρόβλεπτα και εκεί αποδίδω και τη μαγεία τους. Δεν ξέρω αν συμφωνείς. Αυτά τα δύο παλεύουν μέσα σου; Εννοώ ως νοοτροπίες, ως στάση ζωής.
Β.Φ.: Στην παραληρηματική καταιγίδα του λόγου, που μην ξεχνάμε ότι ενυπάρχει στα τραγούδια, έρχεται να προστεθεί ο ορθολογισμός του μέτρου και της αρμονίας, όρων μουσικών και μαθηματικών ταυτόχρονα. Έτσι, ενώ ο μαθηματικός ερμηνεύει την πορεία της φύσης προς καταστάσεις αυξημένης εντροπίας, ο μουσικός ντύνει με τις μουσικές του τελετουργικά τη πορεία αυτή κι όσο πιο «γήινος» είναι, τόσο πιο έντιμα τραγουδά τα «βασανάκια του λαού», που λέει κι ο Ζαμπέτας.

Θα συμφωνήσεις ωστόσο πως είναι μεγάλο πράγμα για ένα νέο τραγουδοποιό να ερμηνεύει, στον πρώτο του δίσκο πέντε τραγούδια του, ένας σπουδαίος καλλιτέχνης όπως είναι ο Γιώργος Νταλάρας. Πως προέκυψε αυτή η συνεργασία; Και πως νιώθεις εσύ για τη συνεργασία αυτή;
Β.Φ.: Η παραγωγή του δίσκου ξεκίνησε το Νοέμβρη του 2007 με αποκλειστικά ίδιους πόρους, κάνοντας μαθήματα και με την βοήθεια των δικών μου ανθρώπων. Κάποια στιγμή το όλο εγχείρημα έφτασε σε τέλμα, μιας και εταιρία δεν είχε βρεθεί και εγώ δεν μπορούσα να ανταπεξέλθω άλλο οικονομικά. Εκεί πήρα τη μεγάλη απόφαση, να συναντήσω τον κύριο Γιώργο και να του δώσω ένα δείγμα της δουλειάς. Έτσι κι έγινε. Εκείνος ανταποκρίθηκε άμεσα. Με ρώτησε αν ήθελα να ενταχθεί ο ίδιος ερμηνευτικά.
Δέχτηκα αμέσως, χωρίς δεύτερη σκέψη. Και ποιος είμαι εγώ που θα αρνιόμουν κάτι τέτοιο, σε έναν άνθρωπο που έχει μια πορεία τόσων χρόνων και που έδειξε πραγματικό ενδιαφέρον για αυτό που κάνω; Καταλαβαίνετε την χαρά και την τιμή. Όλα πήραν το δρόμο τους στη συνέχεια. Το ότι υφίσταται ο παρών δίσκος, οφείλεται στην παρουσία και στη βοήθεια του κ. Γιώργου. Η συμπεριφορά του ήταν κάθε άλλο παρά δημογερόντικη. Κι αυτό το λέω, γιατί υπήρξαν άνθρωποι που, διαφωνώντας με την επιλογή μου να συνεργαστώ μαζί του, μου γύρισαν κυριολεκτικά την πλάτη. Η συμπεριφορά τους αυτή οφείλεται σε δύο λόγους. Είτε, επειδή διαφωνούσαν αισθητικά με τις επιλογές του, πράγμα κατανοητό, είτε, γιατί στο χώρο της μουσικής συγκρούονται οι ματαιοδοξίες των ανθρώπων. Για να τελειώνουμε με τα μικρά κι ασήμαντα, η συνεργασία μου με τον κύριο Γιώργο Νταλάρα είναι κληρονομιά για μένα. 

Τρεις γενιές καλλιτεχνών θα συναντήσουμε στο δίσκο. Από το Γιώργο Νταλάρα στο Δημήτρη Ζερβουδάκη και από εκεί στους νεότερους ερμηνευτές και σε εσένα φυσικά. Είναι τυχαίο; Ήταν συνειδητή επιλογή; Η μουσική δε γνωρίζει ούτε όρια ούτε φίλτρα;
Β.Φ.: Και αυτό ήταν κάτι που προέκυψε και δεν έγινε σκόπιμα. Συναντήθηκαν τρεις γενιές, από τρεις διαφορετικές εποχές, που όμως μιλούσαν την ίδια γλώσσα και είχαν πολλά να πουν. Είναι πολύ όμορφο, αυτό που κάνεις να έχει να πει πράγματα σε ανθρώπους διαφορετικών ηλικιών. Το περιεχόμενο της δουλειάς μου και βέβαια περιέχει όσα έμαθα από τον πατέρα μου, από τα νυχτέρια με τους ψαράδες στο Πήλιο και από τις μαγευτικές εξιστορήσεις του δασκάλου και Πηλιορείτη λαογράφου Γιώργου Θωμά. Επίσης, οι φωτογραφίες που κοσμούν το εξώφυλλο και το ένθετο του δίσκου ανήκουν σε έναν άνθρωπο που έφυγε πριν από τρία χρόνια από τη ζωή σε ηλικία 98 ετών, το φωτογράφο Δημήτρη Λέτσιο, τον οποίο δε είχα την τύχη να γνωρίσω από κοντά κι όμως η συνάντησή μου με το έργο του, ύστερα από την ευγενική παραχώρηση του Μουσείου Φωτογραφίας της Θεσσαλονίκης, είχε να μου πει πολλά. Τα παραπάνω αποδεικνύουν, ότι η μουσική δε γνωρίζει ούτε χρόνια, ούτε μπαίνει σε καλούπια. Πάντα θαύμαζα για παράδειγμα, το ότι στις συναυλίες του Νικόλα του Παπάζογλου συναντούσε κανείς μικρά παιδιά με τους γονείς τους και τις γιαγιάδες τους, που ζούσαν με το ίδιο πάθος αυτό που άκουγαν. 

Για το Δημήτρη Ζερβουδάκη γράφεις στο δίσκο: «Ένιωσα ότι μοιραστήκαμε κάτι που από κοινού αγαπάμε». Γράφεις ακόμη: «Είμαι παραπάνω από ευγνώμων προς όλους τους ιδιαίτερους μουσικούς και ανθρώπους για την αγάπη με την οποία από την πρώτη στιγμή με περιέβαλαν αλλά και γιατί ο καθένας ξεχωριστά έδωσε στα τραγούδια κάτι από την ψυχή του.». Πόσο εύκολα ή πόσο συχνά μπορεί μία δισκογραφική συνεργασία να είναι μία απόλαυση, μία πραγματική γιορτή και όχι μία τυπική διεκπεραιωτική συνεργασία και από τι εξαρτάται;
Β.Φ.: Οι άνθρωποι είναι που κάνουν μια συνεργασία πραγματική απόλαυση, πεδίο δημιουργίας και όχι μία αγχωτική διεκπεραίωση. Θεωρώ τον εαυτό μου ευλογημένο σε αυτόν τον τομέα. Όλοι οι άνθρωποι που συμμετείχαν στο όλο εγχείρημα με αγκάλιασαν πραγματικά, όπως ο δάσκαλος το μαθητή του, δίνοντας μου τις πολύτιμες συμβουλές τους και βάζοντας τη δική του ο καθένας μαστοριά στα τραγούδια. Η αλήθεια είναι βέβαια πως πολλά εξαρτώνται και από τα μέσα που διαθέτεις. Γιατί αν υπάρχει πίεση χρόνου, τότε κάθε διάθεση για δημιουργική επεξεργασία του υλικού καταστρέφεται και αυτό είναι εις βάρος του ίδιου του έργου. Φοβάμαι, ότι είναι ήδη αργά να το αντιληφθούν αυτό οι εταιρίες, μιας και σε αυτό οφείλεται ένα μέρος της κρίσης στη δισκογραφία. Το να θυσιάζεται δηλαδή η ποιότητα μιας δουλειάς στο όνομα της ελαχιστοποίησης του κόστους.

Θα επανέλθω στα τραγούδια. Για παράδειγμα, ο στίχος «Ουρλιάζουν τα άγρυπνα στοιχειά της παρακμής», που είναι και ο τίτλος του πρώτου τραγουδιού, μου έκανε αμέσως κλικ για δύο λόγους. Επειδή είναι εμπνευσμένος, επειδή λειτουργεί κάτω από μία μυστηριακή μελωδία και ενορχήστρωση μέσα στο τραγούδι και επειδή -δυστυχώς- κρύβει πολλή αλήθεια μέσα του. Θέλεις να μου πεις πως σκέφτηκες όταν έγραφες αυτές τις γραμμές; Και κάτι ακόμη. Γιατί διάλεξες να πει ο Νταλάρας αυτό το τραγούδι;
Β.Φ.: «Τα στοιχειά της παρακμής» ήταν ένα από τα τραγούδια που ξεχώρισε και θέλησε να ερμηνεύσει από τη πρώτη κιόλας στιγμή ο κύριος Γιώργος. Το αποτέλεσμα νομίζω ότι μας δικαίωσε πλήρως. Η ξιπασμένη δηθενιά και το καρακιτσαριό, που βιώνουμε στην καθημερινότητά μας, αν δεν είναι στοιχεία ή στοιχειά παρακμής, τότε τι είναι; Νομίζω ότι αυτή ήταν και η αφορμή.

Ο αείμνηστος συνθέτης Σταύρος Κουγιουμτζής έλεγε κάποτε –το λέω με δικά μου λόγια: «Δε στήριζα τα τραγούδια μου. Έλεγα αν αξίζουν, θα τα καταφέρουν μόνα τους». Ο δίσκος σου ήδη έχει αποσπάσει θετικά σχόλια στο διαδίκτυο και έχει και μία δυναμική τόσο λόγω του περιεχομένου, όσο και των συμμετοχών. Ωστόσο ζούμε στην εποχή του μάρκετινγκ. Πιστεύεις πως ένας δίσκος χρειάζεται άλλη τόση προσπάθεια, πέρα από την  καλλιτεχνική του δημιουργία για να προχωρήσει; Δεν είναι ένα πρόσθετο και ουσιαστικά εξωκαλλιτεχνικό (με εξαίρεση τα live ίσως) βάρος για τον καλλιτέχνη;
Β.Φ.: Είναι αλήθεια πως ο δημιουργός πολλές φορές, για να προστατέψει το ίδιο του το έργο αλλά και για να διασώσει την καλλιτεχνική του ύπαρξη αναγκάζεται και ασχολείται με πράγματα που ξεφεύγουν από το δημιουργικό μέρος στο οποίο θα έπρεπε να αφοσιωθεί. Για το λόγο αυτό βλέπουμε συχνά καλλιτέχνες να ωθούνται στο να γίνουν επιχειρηματίες. Δουλειά του δημιουργού είναι να συνεχίζει απερίσπαστος να γράφει.  

Προγραμματίζεις live εμφανίσεις το επόμενο διάστημα; Και με τι είδους ρεπερτόριο, πέρα από τα δικά σου τραγούδια;
Β.Φ.: Τον ερχόμενο Γενάρη, που απολύομαι, μιας και αυτήν την περίοδο υπηρετώ τη στρατιωτική μου θητεία, θα ξεκινήσουμε τις πρόβες για μια σειρά ζωντανών εμφανίσεων, στις οποίες θα παρουσιάσουμε «τις όχθες της αυγής». Στο πρόγραμμα θα ενταχθούν και ανέκδοτα κομμάτια από τη δεύτερη ενότητα που δουλεύω αυτή την περίοδο καθώς επίσης και κομμάτια που έχουν διαμορφώσει σε ένα μεγάλο βαθμό το μουσικό μου χαρακτήρα, όπως για παράδειγμα των τραγουδοποιών της λεγόμενης «σχολής της Θεσσαλονίκης». 

Στο δίσκο σου μιλάς πολύ για ταξίδια, με την ευρύτερη πάντα έννοια, την πιο αφαιρετική. Η καλλιτεχνική πορεία ενός ανθρώπου οφείλει να είναι ένα ταξίδι, μακρύ, με πολλούς διαφορετικούς σταθμούς και πολλές διαφορετικές εμπειρίες; Πως το βλέπεις;
Β.Φ.: Η καλλιτεχνική πορεία ενός ανθρώπου είναι ένα ταξίδι αέναο, δίχως τελειωμό. Οι ενδιάμεσοι σταθμοί είναι που σμιλεύουν το μουσικό του χαρακτήρα. Ο ίδιος απλά οφείλει να συμβουλεύεται την πυξίδα του και να μην αφήνει να «τον πηγαίνει ο καιρός».

Σχεδόν το σύνολο των νέων δίσκων που κυκλοφορούν περνούν πρώτα από το διαδίκτυο. Και εννοώ «παράνομα», «δωρεάν» όπως θέλεις πες το. Είναι κοινό μυστικό. Είναι κάτι που σε ενοχλεί; Θα κάνω λίγο το δικηγόρο του διαβόλου. Μήπως έστω και παράνομα, είναι αυτό μία ευκαιρία για κάποιες δουλειές να γίνουν πιο γνωστές και τελικά ο καλλιτέχνης να ωφεληθεί ίσως σε κάποιο άλλο τομέα, π.χ. στα live;  Και εν τέλει, πως μπορούμε να βρούμε αυτή τη χρυσή τομή ώστε και να ακούει ο ακροατής, αλλά και να δικαιώνεται ο κόπος του καλλιτέχνη;
Β.Φ.: Όσους περισσότερους αποδέκτες έχει το έργο ενός δημιουργού, με οποιονδήποτε τρόπο, τόσο το καλύτερο. Εξάλλου, το μοίρασμα της πνευματικής του εργασίας με τον κόσμο είναι το ζητούμενο για τον ίδιο. Λοιπόν, ο καθένας έχει το δικαίωμα να αναπαράγει και να διακινεί υλικό, αρκεί ο στόχος να είναι το μοίρασμα και όχι το οικονομικό όφελος. Είναι αλήθεια βέβαια, ότι τόσο η ποιότητα όσο και η επαφή με το αυθεντικό αλλοιώνονται, όπως για παράδειγμα, ο ήχος όταν μεταφέρεται σε συμπιεσμένη μορφή. Ειδικά, όταν ο ίδιος ο καλλιτέχνης έχει μοχθήσει για το τελικό αποτέλεσμα. Η πνευματική εργασία πρέπει να αμοίβεται. Ο μόνος ρεαλιστικός τρόπος γι’ αυτό, υπό τις υπάρχουσες συνθήκες, φαίνεται ότι όντως είναι οι ζωντανές εμφανίσεις.

Τελικά η γη γυρίζει φάλτσα;
Β.Φ.: Η αλήθεια είναι ότι αυτός ήθελα να είναι και ο τίτλος του δίσκου. Νομίζω  ότι αυτό τα λέει όλα. ‘Ομως, θα έλεγα, ότι αυτό το θέμα είναι καλύτερα να το συζητήσουμε μετά την απόλυσή μου!!! Σας ευχαριστώ για τη φιλοξενία.