|
πρόσωπο με πρόσωπο
 Μάνος Παπαδάκης: Πότε πικρός, πότε γλυκός
Συναντήσαμε
το Μάνο Παπαδάκη σε μία από αυτές τις παραστάσεις του και μας μίλησε για τον
ίδιο, για τις επιρροές του, τις
συνεργασίες του, την πρώτη του δισκογραφική δουλειά και τα μελλοντικά του
σχέδια…
Μάνο, ποιες ήταν οι
αφορμές, τα ερεθίσματα που σε οδήγησαν
ήδη από τα πρώτα μαθητικά σου χρόνια να ασχοληθείς με τη μουσική ,να
δημιουργήσεις συγκρότημα και να δραστηριοποιηθείς στο χώρο; Ήσουνα αποφασισμένος από την αρχή ότι
θα ασχοληθείς με τη μουσική και επαγγελματικά;
Μ.Π.: Το αποφασισμένος είναι σχετικό. Θεωρώ ότι βοήθησε πάρα πολύ η
κατάσταση της οικογενείας μου, που είναι μια οικογένεια που αγαπάει πάρα πολύ
τη μουσική, η καταγωγή μου που είναι από τη Σητεία και τα μουσικά ερεθίσματα
που δέχτηκα από τα πρώτα κιόλας χρόνια της ζωής μου, γιατί κατάγομαι από ένα
χωριό, το Χαμέζι ,που έχει έντονο το μουσικό χαρακτήρα. Οργανώνονταν από παλιά
αλλά και σήμερα παρέες με τον παραδοσιακό τρόπο, δηλαδή με βιολιά, κιθάρες κτλ.
Αυτές οι παρέες ήταν και η πρώτη μου επαφή με τη μουσική και θέλησα κι εγώ να
μάθω βιολί
που ήταν και το όργανο που σπούδασα τελικά και έκανα οκτώ χρόνια κλασσικές
σπουδές.
Ξεκίνησες
λοιπόν με βιολί αν και το
κυρίαρχο παραδοσιακό κρητικό όργανο είναι η λύρα…
Μ.Π.: Η λύρα είναι πράγματι το κυρίαρχο παραδοσιακό
μουσικό όργανο στο νησί μας, αλλά στη Σητεία, απ’ όπου κατάγομαι, και
γενικότερα στην ανατολική και δυτική Κρήτη, το βασικό παραδοσιακό όργανο ήταν
το βιολί λόγω της ενετοκρατίας και των διαφόρων άλλων επιρροών. Για να επανέλθω
λοιπόν στην ερώτησή σου θα έλεγα ότι η καταγωγή και η
οικογένεια μου ήταν οι βασικές αφορμές της ενασχόλησης μου με τη μουσική. Το σχολείο μου επίσης έπαιξε μεγάλο ρόλο, γιατί εκεί
δημιουργήσαμε ένα συγκρότημα, τις ‘’Υφέσεις’’ και περάσαμε όλοι παρέα τα
καλύτερα σχολικά χρόνια. Πραγματοποιούσαμε τότε πολλές εμφανίσεις και στο χώρο
του σχολείου αλλά και σε άλλους συναυλιακούς χώρους όπως στο γήπεδο του
Εργοτέλη, στα κηποθέατρα ‘’Νίκος Καζαντζάκης’’ και ‘’Μάνος Χατζιδάκις’’ και στη
θρυλική μουσική σκηνή ‘’Τρομπόνι’’.
Ποιοι
είναι οι σημαντικότεροι σταθμοί στα πρώτα σου βήματα;
Μ.Π.: Ως ένα σημαντικό σταθμό στα πρώτα μου βήματα θυμάμαι
ότι το
1994, σε ηλικία μόλις 14 ετών, συνεργαστήκαμε και κάναμε support στα ‘’Υπόγεια Ρεύματα’’, που ήταν τότε από τα πρώτα γνωστά συγκροτήματα
στην Ελλάδα. Επίσης σημαντικός σταθμός ήταν η συνεργασία μας με το
Μίλτο Πασχαλίδη.
Αυτές ήταν και οι πρώτες γνωριμίες και επαφές με ανθρώπους του χώρου.
Το 2002-2003 έρχεται
η συνεργασία σου με τον μεγάλο μουσικοσυνθέτη Γιάννη Μαρκόπουλο ,που σε επιλέγει ως ένα από τους νέους βασικούς
ερμηνευτές του και ακολουθούν συναυλίες στην Ελλάδα και το εξωτερικό με την
ορχήστρα¨ Παλίντονος Αρμονία¨ με εξαιρετική επιτυχία .Έχεις συνεργαστεί επίσης
και με άλλους αξιόλογους Έλληνες καλλιτέχνες.
Μίλησε μας λίγο για τις συνεργασίες σου αυτές, για τα πρόσωπα και τις
εμπειρίες…
Μ.Π.:
Είχα
πράγματι την τιμή να με επιλέξει τότε και να συνεργαστούμε για περίπου ενάμιση
χρόνο ο Γιάννης ο Μαρκόπουλος ο οποίος
ήταν και τεράστιο σχολείο για εμένα γιατί τον θαύμαζα και αγαπούσα τη μουσική
του από πάρα πολύ μικρός κι επομένως η συνεργασία μαζί του ήταν ένα όνειρο μου
που έγινε πραγματικότητα. Ήταν πραγματικά μεγάλη μου τιμή και χαρά να
τραγουδήσω τραγούδια που είχαν ερμηνεύσει ο μεγάλος Νίκος Ξυλούρης, ο Χαράλαμπος Γαργανουράκης, ο Παύλος
Σιδηρόπουλος και γενικά όσοι έχουν
τραγουδήσει τα τραγούδια του Γιάννη Μαρκόπουλου.
 manos_papadakhs_3.jpg
Κάποια άλλη σημαντική
εμπειρία ή ανάμνηση από κάποια άλλη συνεργασία που θυμάσαι…;
Μ.Π.:
Είναι
δύσκολο να ξεχωρίσω κάποιες αναμνήσεις και συνεργασίες γιατί ήταν πολλές και
σημαντικές. Θυμάμαι πάντως με ιδιαίτερη
αγάπη τον Κώστα Μακεδόνα, πάλι μέσα από τη συνεργασία με το Γιάννη Μαρκόπουλο.
Περάσαμε πάρα πολύ όμορφα και θυμάμαι ιδιαίτερα ένα αρκετά συγκινητικό περιστατικό με τον Κώστα στην Κύπρο. Είχαμε να
δώσουμε δύο συναυλίες,η πρώτη στη Λευκωσία και η δεύτερη στο αρχαίο θέατρο της
Πάφου. Την ημέρα της δεύτερης συναυλίας
μας στην Πάφο έμαθε ο Κώστας ότι έφυγε από τη ζωή η μητέρα του. Η ερμηνεία του
εκείνο το βράδυ ήταν συγκλονιστική γιατί τραγούδησε για εκείνη. Ήταν η πιο δυνατή
και συγκινησιακή στιγμή που έχω ζήσει…
Πράγματι πρέπει να
ήταν αρκετά συγκινητικό… Μάνο, για ν’ αλλάξουμε
θέμα, ποια είναι η άποψη σου για το χώρο στον οποίο κάνεις πλέον αισθητή την
παρουσία σου και επαγγελματικά, για το μουσικό τοπίο ,τη μουσική βιομηχανία,
την ποιότητα των παραγωγών και των ανθρώπων σήμερα…;
Μ.Π.:
Είναι λίγο περίπλοκο το θέμα και
μπορεί να ακουστεί και λίγο αντιφατικό. Από μια άποψη είναι δύσκολο κι από την
άλλη εύκολο για ένα νέο καλλιτέχνη να βγάλει ένα δίσκο. Είναι δύσκολο για ένα
νέο καλλιτέχνη να προσεγγίσει τις εταιρείες και σίγουρα οι ίδιες οι εταιρείες
δεν προσεγγίζουν νέους καλλιτέχνες. Από την άλλη όμως είναι εύκολο να ξεκινήσει
μόνος του μια παραγωγή γιατί πλέον με την ανάπτυξη της τεχνολογίας είναι σχετικά εύκολο καθένας από εμάς να έχει
στην ουσία ένα μικρό στούντιο στο σπίτι
του. Γενικά πάντως πιστεύω ότι αν έχεις
υπομονή και αγάπη γι αυτό που κάνεις, μπορείς με τον ένα ή τον άλλο τρόπο να βρεις
το δρόμο σου ως νέος καλλιτέχνης. Στη
μουσική βιομηχανία πάντως υπάρχουν ακόμα και σήμερα άνθρωποι που ασχολούνται με
το καλό ελληνικό τραγούδι. Σ‘ αυτούς πρέπει να αναφέρω τον κύριο Μακράκη, ο οποίος θεωρώ ότι είναι
ένας εξαιρετικός παραγωγός. Επίσης
πρέπει να αναφέρω την εταιρεία μου τη
‘’Σείστρον’’, που είναι μια αμιγώς κρητική και ανεξάρτητη εταιρεία που με
στηρίζει πάρα πολύ και το ‘’Μουσικό Ταχυδρομείο’’ που ανέλαβε τη διανομή
του πρώτου μου δίσκου.Γενικά πιστεύω ότι
ακόμα και σήμερα υπάρχουν κάποια καλά
και ελπιδοφόρα στοιχεία στο χώρο του ελληνικού τραγουδιού.
Πόσο εύκολο είναι για
έναν νέο καλλιτέχνη όπως εσύ - με δεδομένο ότι ζεις μόνιμα και
δραστηριοποιείσαι στην Κρήτη, μακριά από την Αθήνα που είναι το κέντρο των
εξελίξεων και των δραστηριοτήτων και στο χώρο της μουσικής –να κάνει αισθητή
την παρουσία του στο χώρο αυτό .Τι προοπτικές και τι ευκαιρίες του
προσφέρονται…
Μ.Π.: Στην Κρήτη υπάρχει ένα αρκετά μεγάλο κοινό που στηρίζει
τις προσπάθειες νέων ντόπιων καλλιτεχνών αλλά και το λεγόμενο έντεχνο τραγούδι-να σημειώσω στο
σημείο αυτό ότι αναφέρω αυτόν τον όρο συμβατικά και χάριν της συνεννόησης
παρόλο που δεν τον αποδέχομαι. Οι
συμπατριώτες μου λοιπόν από τη μια άκρη της Κρήτης στην άλλη με στηρίζουν πάρα πολύ. Εξάλλου όλα αυτά τα 14-15 χρόνια - δηλαδή
λίγο περισσότερο από τη μισή μου ζωή –
που ασχολούμαι με το τραγούδι, υφίσταμαι στο χώρο πράγμα που σημαίνει ότι η
δουλειά μου βρίσκει ανταπόκριση στον κόσμο. Επίσης το γεγονός ότι ο Γιάννης ο Μαρκόπουλος με
επέλεξε ως συνεργάτη του έχει να κάνει κι αυτό με την Κρήτη. Με άκουσε και με
γνώρισε εδώ, με πήρε μαζί του στην περιοδεία στην Αθήνα και σε άλλες περιοχές
της χώρας κι αυτό ήταν η αφορμή και η ευκαιρία να δραστηριοποιηθώ και σε άλλες
περιοχές, να γνωρίσω και να κρατήσω επαφές με ανθρώπους του χώρου και με το
κοινό τους.
Θεωρείς δηλαδή ότι
παρότι ζεις και δραστηριοποιείσαι κυρίως στην Κρήτη, υπάρχουν άνθρωποι που
μπορούν να σε δουν και να σου δώσουν την ευκαιρία να εμφανιστείς και σε άλλες
περιοχές…
Μ.Π.: Ακριβώς. Συμβαίνει
κάτι το μαγικό … Μ’ ένα μαγικό, σχεδόν
μεταφυσικό τρόπο, κάθε δύσκολη περίοδο που οι δυσκολίες σε
απογοητεύουν και σου προκαλούν σκέψεις
ότι ίσως θα έπρεπε να αναθεωρήσεις κάποια πράγματα, συμβαίνει κάτι που σε φέρνει
κοντά σε σημαντικά άτομα του χώρου με αποτέλεσμα να ανανεώνεται το ενδιαφέρον
σου και να διατηρείσαι στο χώρο.
Μάλιστα… Μάνο,η
αναφορά σου ως τραγουδοποιός στο χώρο αυτό σε καλύπτει; Δηλαδή, είναι μια
ιδιότητα που περιγράφει πλήρως τις παραγωγές σου και θα χαρακτηρίζει τη
μελλοντική σου ενασχόληση με τη μουσική;
Μ.Π.: Ναι, έτσι τουλάχιστον θα ήθελα να με αποκαλούν, γιατί
θεωρώ ότι αυτός ο όρος είναι πάρα πολύ έντιμος. Το λέω αυτό γιατί
το να πει κάποιος ότι θεωρούμαι συνθέτης είναι νομίζω υπερβολικό. Συνθέτες
είναι ο Θεοδωράκης, ο Χατζιδάκις, ο Ξαρχάκος, ο Μαρκόπουλος και άλλοι με την
έννοια της μουσικής τους εργασίας και της καταξίωσης τους. Αυτοί οι καλλιτέχνες
έχουν γράψει μουσική κι έχουν συνθέσει μεγάλα κλασικά έργα, πράγμα που προϋποθέτει
άριστη γνώση της σύνθεσης. Εγώ αυτό που
κάνω είναι να φτιάχνω τραγούδια, μικρές ιστορίες τριών – τεσσάρων λεπτών που
είναι βιωματικές. Γι αυτό λοιπόν πιστεύω ότι πρέπει να θεωρούμαι τραγουδοποιός.
Ζωντανές μουσικές
εμφανίσεις ή στούντιο ; Επαφή με το κοινό ή απομόνωση και προσήλωση στην
παραγωγή αντίστοιχα ; Τι σε κινητοποιεί περισσότερο;
Μ.Π.: Καταρχάς ότι έχει να
κάνει με τη μουσική και συνεπάγεται ότι πιάνω την κιθάρα και τραγουδάω με
κινητοποιεί, άσχετα με το χώρο. Οφείλω να σημειώσω πάντως ότι η επαφή με τον κόσμο έχει κάτι το μαγικό.
Εκείνες τις στιγμές υπάρχει μια αλληλεπίδραση που είναι εξαιρετικά όμορφη και
σε γεμίζει ψυχικά. Θα έλεγα λοιπόν ότι μάλλον
προτιμώ τις ζωντανές εμφανίσεις.
 manos_papadakhs_5.jpg
Αφού λοιπόν εκφράζεις
την προτίμησή σου στις ζωντανές εμφανίσεις
πρέπει να πούμε ότι το συγκρότημά σου είναι νέοι, ταλαντούχοι μουσικοί και είστε φίλοι
μεταξύ σας…Περιέγραψε μας λίγο το κλίμα
των ζωντανών σας εμφανίσεων, το πρόγραμμά σας, το ύφος και το είδος των τραγουδιών που επιλέγετε…
Μ.Π.: Στις ζωντανές
εμφανίσεις, οι φίλοι μου μουσικοί με στηρίζουν πάρα πολύ και χωρίς αυτούς δεν
είναι δυνατόν να υπάρξει κάποια βραδιά. Έχω
την ευκαιρία να συνεργάζομαι με εξαιρετικούς μουσικούς που έχουν σίγουρα μέλλον
στο χώρο. Θα πρέπει αρχικά να τους αναφέρω: είναι
ο εξαιρετικός μουσικός Γιώργος Τζωρτζάκης στο μπάσο και τα κρουστά,
ο Αντώνης ο Τσικανδηλάκης ο οποίος
είναι εξαιρετικός πιανίστας και
κιθαρίστας,ο Δημήτρης ο Νεονάκης
κι αυτός εξαιρετικός κιθαρίστας κι
ενορχηστρωτής του δίσκου, ο Ευθύμης
Φασουλάκης, ένας εξαιρετικός ντράμερ και ο Απόστολος Ξυριτάκης στο πιάνο. Είναι όλοι τους εξαιρετικοί μουσικοί, είμαστε όλοι μια παρέα και περνάμε πάρα πολύ καλά στις εμφανίσεις και στις
περιοδείες μας. Για
να επιστρέψω στις ζωντανές εμφανίσεις, ένα μεγάλο μέρος τους αφιερώνεται στην
πρώτη δισκογραφική μου δουλειά, συμπεριλαμβάνονται όμως επίσης και τραγούδια
που αγαπάμε και διασκευές σε γνωστά κομμάτια. Στις ζωντανές εμφανίσεις θα μπορούσα να πώ ότι καταθέτουμε την ψυχή
μας.
Μάνο ποια είναι
εκείνα τα στοιχεία και οι καλλιτέχνες που σε εμπνέουν και σε επηρεάζουν στη
δουλειά σου, στις εμφανίσεις και στις παραγωγές σου ,στους στίχους και τις
μουσικές σου;
Μ.Π.:
Μ΄έχουν επηρεάσει καταρχήν όλοι οι μεγάλοι του ελληνικού
τραγουδιού στη φωνή μου ,στο τρόπο που τραγουδάω αλλά και στον τρόπο που
σκέφτομαι.
Κι αναφέρομαι στον Μαρκόπουλο, στο Σαββόπουλο, στο Σιδηρόπουλο, στον Πασχαλίδη και
το Μαχαιρίτσα αλλά και στους
πατριώτες μου τον Νίκο Ξυλούρη και το Χαράλαμπο Γαργανουράκη. Είναι θεωρώ θεμιτό να
παίρνεις στοιχεία από το παρελθόν κι από σημαντικούς καλλιτέχνες και μέσα από
το δικό σου πρίσμα να τα μεταφέρεις στον κόσμο.
Προσωπικά βιώματα σε
επηρεάζουν;
Μ.Π.: Σαφώς, για παράδειγμα
τα τραγούδια του δίσκου είναι αυτοβιογραφικά.
Είναι ιστορίες που έχω ακούσει από τη γιαγιά μου, πράγματα που έχουν συμβεί σε
μένα, στη ζωή μου και στους φίλους μου. Υπάρχει και το ερωτικό στοιχείο με την
έννοια ότι η μουσική είναι ο έρωτας της φύσης προς τον άνθρωπο. Είναι ένας
βιωματικός δίσκος με έντονα αληθινά στοιχεία από την πρώτη ως την τελευταία
νότα.
Ο έρωτας έχει λοιπόν κι
αυτός κυρίαρχη θέση και στις δικές σου
επιρροές… Ο έρωτας ’’Πότε πικρός ,πότε γλυκός…’’
όπως κι ο τίτλος της πρώτης σου δισκογραφικής δουλειάς που είναι
αξιόλογη και πρωτότυπη… Μίλησέ μας γι΄ αυτή…
Μ.Π.: Πρόκειται για έναν δίσκο πολυσυλλεκτικό, αυτός τουλάχιστον
θα ήθελα να είναι ο χαρακτηρισμός του και σ ‘αυτόν συγκλίνουν οι απόψεις των περισσοτέρων
ακροατών του, επαγγελματιών του χώρου αλλά και του κοινού που με παρακολουθεί. Η έμπνευσή μου και όλα τα ερεθίσματά μου με
οδηγούν προς το παρόν τουλάχιστον σε μια πολυσυλλεκτικότητα την οποία και
αποδέχομαι. Αυτό φαίνεται κι από το γεγονός ότι ο δίσκος περιλαμβάνει
στοιχεία από διάφορα και διαφορετικά μεταξύ τους είδη μουσικής, από τον κόσμο της τζαζ μέχρι το κρητικό τραγούδι.
Τον δίσκο αυτόν τον δουλέψαμε μέσα από
τις ζωντανές μας εμφανίσεις, διαμορφώθηκε με την επαφή με το κοινό και την αλληλεπίδραση
των μουσικών. Και θέλω να τονίσω πραγματικά ότι τίποτε από όσα
προανέφερα δεν προέκυψε επιτηδευμένα, αντίθετα
θα έλεγα ότι αυτός ο δίσκος εκφράζει τη δική μας αλήθεια…
Nα μείνουμε λίγο στις
συνεργασίες και σ’ αυτή τη δουλειά γιατί αντιλαμβάνομαι
ότι η συνδρομή έμπειρων και καταξιωμένων καλλιτεχνών του χώρου είναι
καθοριστικής σημασίας για ένα νέο καλλιτέχνη… Χαράλαμπος Γαργανουράκης, Στέλιος
Μπικάκης κι άλλοι νεότεροι στιχουργοί κι ερμηνευτές…
Μ.Π.: Συμμετείχε καταρχάς ο
Χ. Γαργανουράκης που μου έκανε την
τιμή να τραγουδήσουμε μαζί το ‘’Προσφυγοπούλι’’.
Συμμετείχε επίσης στο στίχο ο Στέλιος ο
Μπικάκης που μου έδωσε ένα εξαιρετικό τραγούδι ,το ‘’Θαλασσινό’’ το οποίο έντυσα με τη μουσική μου, η νεαρή στιχουργός Λήδα Αναστασοπούλου ,που έχει συνεργαστεί
με το Φ.Πλιάτσικα και ο Κ.Δημουλάς στον οποίο οφείλεται και ο
τίτλος του δίσκου. Επίσης στην παραγωγή του δίσκου βοήθησε ο φίλος Μ.Πασχαλίδης. Όλες αυτές οι συνεργασίες
με πολύ σημαντικούς καλλιτέχνες, τόσο στο δίσκο όσο και στις συναυλίες και τις
εμφανίσεις μου ,εκτός του ότι είναι πολύ
τιμητικές για μένα αποτελούν κι ένα σχολείο απ το οποίο μαθαίνω πάρα πολλά και
γι’ αυτό τους ευχαριστώ πάρα πολύ όλους.
Να μείνουμε λίγο στην
κρητική παράδοση … ’’Προσφυγοπούλι’’, ’’Μερακλίδικο πουλί’’, Χαράλαμπος
Γαργανουράκης, Στέλιος Μπικάκης, Κώστας Φουσταλιέρης. Τι ρόλο παίζει η μουσική
παράδοση του τόπου σου στη δουλειά σου;
Μ.Π.: Νομίζω ότι παίζει πάρα πολύ σημαντικό ρόλο γιατί έχω
ζήσει κι έχω μεγαλώσει με ακούσματα από την κρητική παράδοση. Θεωρώ ότι η μουσική
της Κρήτης και στιχουργικά και μουσικά είναι υπέροχη και ζωντανή γιατί
εξελίσσεται. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο Ross Daily που αν και Ιρλανδός
στην καταγωγή είναι περισσότερο Κρητικός από όλους μας. Επίσης θα ήθελα να
σημειώσω την απεριόριστη εκτίμηση μου στο Νίκο
Καζαντζάκη και μάλιστα σ ένα από τα τραγούδια μου μεταφέρω ακριβώς τα λόγια
μιας αφιέρωσης που είχε κάνει στη γυναίκα του. Θεωρώ ότι πρέπει να είμαστε
υπερήφανοι για τον Καζαντζάκη, το
Θεοτοκόπουλο, τον Κορνάρο και γενικά όλους τους σημαντικούς ανθρώπους που
σημάδεψαν την παράδοση του τόπου μας.
|