143 αναγνώστες online
Find us on FacebookJoin us on Facebook
sideBar



Σαββέρια Μαργιολά - «Αλισάχνη»

ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ «Τι έχω να χάσω»

Τάσος Π. Καραντής
Τάσος Π. Καραντής
Πρώτη Παρουσίαση
ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ - «Τι έχω να χάσω»
22.10.2019
Ορφέας | Main Feed
Ειρήνη Κουλούρη

Ο Βαγγέλης Κοντόπουλος, μουσικός με πάμπολλες συνεργασίες στην ελληνική δισκογραφία, και την ελληνική μουσική σκηνή, στη συνέντευξη που μας έδωσε, μίλησε για τις συνθήκες δημιουργίας του τρίτου προσωπικού του cd, «Όλα είναι αλλού», με πρωταγωνιστή κυρίως το μοναδικό Χρήστο Θηβαίο. Ενός cd, από εκείνα, που κατά τη γνώμη μου θα πρέπει κάθε Έλληνας να έχει στη δισκοθήκη του. Ενός cd με τόσο λυρισμό και δύναμη. Ενός cd, που τόσο χρειαζόμαστε όλοι. Αλλά την ίδια ώρα, εξέφρασε και την αγανάκτησή του για την κατάντια  του ελληνικού τραγουδιού, ενός χώρου που γνωρίζει «από μέσα» τόσο καλά.
Ο Αλκίνοος Ιωαννίδης τραγουδά ένα τραγούδι στο cd, επίσης ένα τραγούδι λέει το συγκρότημα "On the road" (ένα συγκρότημα από την Θεσσαλονίκη, που αποτελούν δύο ελπιδοφόρα νέα παιδιά, ο Παρασκευάς Θεοδωράκης και ο Δημήτρης Χατζηδημητρίου), ένα τραγούδι λέει ο Μάκης Σεβίλογλου και συμμετέχει επίσης σ' ένα τραγούδι η Μαρία Λούκα. Στο cd επίσης περιέχεται μια εκπληκτική μελοποίηση του ποιήματος του Κ. Καρυωτάκη «Ίσκιος». Τέλος, ένα τραγούδι του δίσκου (Οι λέξεις) ερμηνεύει ο ίδιος ο συνθέτης, ο Βαγγέλης Κοντόπουλος.
Ο Γιώργος Φραντζολάς, «συνυπεύθυνος» κι αυτός για την ύπαρξη του cd «Όλα είναι αλλού», αφού είναι εκείνος που έφτιαξε τους τόσο γοητευτικούς και με δόση «ρομαντισμού» και δραματικότητας, στίχους. Με τον ποιητικό του λόγο, μας μίλησε και αυτός για το πώς αυτό δημιουργήθηκε. Ένας ποιητής που έχει στο ενεργητικό του βιβλία και δοκίμια, αλλά και cd όχι μόνο σαν στιχουργός, αλλά και σαν συνθέτης. Ένας λόγιος άνθρωπος, φιλόλογος, με σπουδές εξειδικευμένες στο μεσαίωνα. Εδώ ένα τμήμα των όσων είπαμε, σε μια συζήτηση η οποία κατέληξε  στην ενθουσιώδη σύσταση να αγοράσω το τελευταίο βιβλίο της Ελένης Γλύκατζη - Αρβελέρ «Γιατί το Βυζάντιο».
 

Βαγγέλης Κοντόπουλος

Ένα cd, κοστίζει όσο τρείς καφέδες. Εγώ όμως, δεν μπορώ να πάω σ’ έναν φούρνο, να πάρω δύο ψωμιά και να φύγω ...

 
Κύριε Κοντόπουλε, πώς ξεκίνησε η ιδέα για το συγκλονιστικό  cd «Όλα είναι αλλού»;
Βαγγελης Κοντόπουλος: Το cd ξεκίνησε πρίν από τέσσερα χρόνια περίπου όταν άρχισα να συνεργάζομαι με τον Γιώργο Φραντζολά που γράφει στο cd τους στίχους, όταν μετακόμισα στην Ξάνθη. Είχαμε γνωριστεί σπίτι φίλου κι επειδή είναι κι αυτός συνθέτης και τον ήξερα ως συνθέτη και στιχουργό, συζητούσαμε, κάναμε παρέα, τέτοια πράγματα και σε κάποια φάση του έβαλα κι εγώ κάποιες μουσικές μου.Και μου λέει : «μπορώ να πάρω αυτό εδώ το καμματάκι;».Του λέω «και δεν το παίρνεις;».Και μου έφερε κάποιους στίχους κι έτσι ξεκινήσαμε και συνεργαζόμασταν.Αυτό τελικά βγήκε σ’ έναν δίσκο. Αλλά, πολύ πιο πριν, επειδή συνεργαζόμουνα με το Χρήστο το Θηβαίο, του είχα παίξει του Χρήστου κάποια κομμάτια, ένα-δύο και λέγαμε κάποτε να τα εκδόσουμε, στο χαλαρό. Και τελικά, βγήκε όλο αυτό το πράγμα, με τρομακτική ταλαιπωρία δικιά μου, προσωπική και όλα αυτά, γιατί εγώ πρόλαβα και μετακόμισα πιά στην Ξάνθη και έφτασα μέχρι αυτό το σημείο.Βέβαια, από τότε που μετακομίσαμε με την σύζυγό μου, στην Ξάνθη, τουλάχιστον καλλιτεχνικά, πάνε καλά τα πράγματα. Οικονομικά, είναι πιο δύσκολα.
 
Πώς  εξηγείται, ότι καλλιτεχνικά είναι καλύτερα;
Β.Κ: Δεν έχω πιά το άγχος της Αθήνας, το τρέξιμο.
 
Πώς έχετε γνωριστεί με τον Χρήστο Θηβαίο;
Β.Κ: Γνωριστήκαμε όταν έπαιζε με τους «Συνήθεις υπόπτους» στην «Ιερά Οδό» που είχανε κάνει κάτι παρουσιάσεις με το Νταλάρα, εγώ έπαιζα τότε με το Νταλάρα και έτυχε να κάνουμε παρέα. Οπότε με την δουλειά των «Συνήθων υπόπτων», ξεκινήσαμε να συνεργαζόμαστε για χρόνια.
 
Έχετε σπουδάσει κλασσικό κοντραμπάσο.
Β.Κ: Ναι.
 
Και μετά; Με τη jazz, πώς ήρθε η σχέση;
Β.Κ: Δεν ξέρω πώς βγήκε, εντάξει και με τη ροκ. Άρχισε να «βγαίνει» ένα τέτοιο πράγμα. Εγώ, ύστερα, είμαι πιο πολύ ροκ μουσικός.Πέραν του ότι έχω παίξει και κάποια πράγματα με την jazz, και όλα αυτά, κατά καιρούς, δεν είμαι όμως jazz μουσικός.
 
Έχετε κάνει jazz σπουδές; Θα δείτε γιατί σας ρωτώ και πού το πάω!
Β.Κ: Όχι ! Ποιός έχει σπουδάσει jazz !
 
Ακριβώς, σ’ αυτό ήθελα να πάμε.Το ένα φιλαράκι, μαθαίνει το άλλο ! Έτσι δεν ήταν και στις απαρχές της;
Β.Κ: Είναι τα παιξίματα, είναι τότε που παίζαμε και όλα αυτά. Παίζαμε και μετά στα συγκροτήματα για να «τη βρούμε», μας άρεσε όλο αυτό το πράγμα και προσπαθούσαμε. Μετά, κάποιοι νέοι, πιο νέοι από μένα, άρχισαν να φεύγουν στην Αμερική και να σπουδάζουν αυτό το είδος.Εγώ πάντως, δεν θεωρώ τον εαυτό μου jazz μουσικό. Αν κι έχω συνεργαστεί πχ με τον Chicco Freeman. Αλλοι, θεωρούν τους εαυτούς τους jazz.
 
Οι πιο πολλοί λοιπόν, μουσικοί, λένε ότι η ροκ, η τζαζ, μαθαίνονται ξεσηκώνοντας, παίζοντας με όποιο όργανο γνωρίζεις, αυτό το οποίο ακούς στο cd. Και ότι, χρειάζεται μόνον αυτό. Άλλοι όμως άνθρωποι της jazz, λένε ότι θέλει πολλή γνώση, πολλή σπουδή, δίπλα σε έναν δάσκαλο.
Β.Κ: Όλα αυτά, απ’ το ρεμπέτικο κι απ’ το δημοτικό τραγούδι ως την τζαζ και την ροκ, είναι «ο παλιός παραδίδει στον νέο». Πιό μετά, «ο παλιός» ήταν ... ο δίσκος ! –ας πούμε- που ακούγαμε. Αυτές οι μουσικές είναι πιο βιωματικές. Δεν είναι όπως η κλασσική μουσική που πρέπει να σπουδάσεις οπωσδήποτε, για να μπορέσεις να παίξεις πέντε πράγματα. Πάει πιο πολύ με το άκουσμα.
Τώρα, στην Ελλάδα, δυστυχώς για μας, παίζαμε όλοι, τα πάντα. Θες ροκ, θες δημοτικά, λαϊκά, ρεμπέτικα. Όλα αυτά, για την επιβίωση, βέβαια.

 
Δεν είναι κακό!
Β.Κ: Όχι, δεν είναι κακό, απλώς στο εξωτερικό, ένας που παίζει jazz, παίζει jazz, δεν παίζει τίποτε άλλο.Ένας που παίζει rock,παίζει  rock. Εκεί εμβαθύνουν.Εδώ εμείς, αναγκαστικά, τα παίζουμε όλα από λίγο και αυτό και μας κατέστρεψε και μας βοήθησε.Δηλαδή, από τους ανθρώπους που ήταν πιο δημιουργικοί, καλλιτέχνες ας πούμε και όλα αυτά, χρησιμοποιήθηκαν όλα αυτά τα στοιχεία.
Να πω και κάτι άλλο. Δεν συνηθίζω να συνεργάζομαι, δεν μου αρέσουν οι τραγουδιστές.

 
Δηλαδή;
Β.Κ: Μ’ αρέσουν οι τραγουδοποιοί. Αυτοί που γράφουν και επεξεργάζονται τα τραγούδια. Γι’ αυτό και στο δίσκο και στο ορχηστρικό, πάλι έχω και τον Θηβαίο και τον Αλκίνοο. Γιατί, καταλαβαίνουν εκείνον που γράφει τραγούδι.

Μήπως πειραχτούν κάποιοι που θα διαβάσουν αυτό που λέτε;
Β.Κ: Οι τραγουδιστές, θεωρώ ότι είναι κάπου αλλού, εκφραστικά. Αυτοί έφτασαν το ελληνικό τραγούδι εκεί που έφτασε.Το έφτασε κανένας άλλος; Γιατί να μην πειραχτούν; Αυτή τη στιγμή, ας πούμε, έχει καταστραφεί όλο το ελληνικό τραγούδι. Δεν υπάρχει τίποτα.
Μιλάμε, παράδειγμα και για τα ραδιόφωνα. Εγώ βλέπω μιά πλήρη καταστροφή στα πράγματα. Δηλαδή, βγήκε αυτός ο δίσκος, ας πούμε, δεν έχω καμμιά αίσθηση αν παίζεται στα ραδιόφωνα ή δεν παίζεται. Καλά, ζω και στην Ξάνθη. Αυτό που μαθαίνω, είναι ότι απολύθηκαν όλοι οι παραγωγοί, υπάρχει κάποιος ας πούμε, διευθυντής, ο οποίος βάζει τα τραγούδια και κάνει play-list.
Όλα αυτά που ακούω, που πήγα πρόσφατα στην Αθήνα, είναι αηδιαστικά. Δηλαδή, κυκλοφορούν και καλοί δίσκοι. Γιατί δεν παίζονται; Αυτό μόνο. Γι' αυτό και έφυγα στην επαρχία. Τον δίσκο τον έφτιαξα μόνος μου, με δικά μου χρήματα. Στερήθηκαν η οικογένειά μου και οι πάντες, χρωστάω παντού. Δεν ήθελε και κανένας να το βγάλει το cd.

 
Μπράβο τους! Ένα τέτοιο συγκλονιστικό cd, ενώ βγάζουν άλλα κι άλλα...
Β.Κ: Και να πω και κάτι άλλο; Αν πήγαινα αυτό το πράγμα σε εταιρίες, όταν έγραφα τα τραγούδια, αυτά δεν θα ήταν έτσι.Θα ήταν στερημένα απ’ τα πάντα. Γιατί θα τα παίρναν οι παραγωγοί. Ευτυχώς με τον Άγγελο τον Σφακιανάκη, τον παραγωγό, μ’ άφησε να κάνω ό,τι θέλω. Κι έκανα ό,τι ήθελα.
 
Δηλαδή, τί θάχαν κάνει οι παραγωγοί; Πόσο παρεμβατικοί είναι;
Β.Κ: Οι δισκογραφικές εταιρίες, όταν πλήρωναν, έβαζαν τους παραγωγούς, οι οποίοι κάναν τα πάντα.Περιόριζαν τους συνθέτες σε όλα.
Έχω ζήσει ...
Έχω παίξει, ξέρω ‘γω σε χίλια κομμάτια, σε δισκογραφία κι ήταν απίστευτο. Κάναν ό,τι θέλανε. Γιαυτό και οι μισές δουλειές βγήκαν χάλια.Υπάρχει τεράστιο πρόβλημα.

 
Πιο αναλυτικά, εξηγήστε μας τί έκαναν!
Β.Κ: Έμπαινε ένας παραγωγός παράδειγμα, σε μιά δουλειά, και έλεγε ας πούμε στο συνθέτη «α, αυτό κόψτο», «εκείνη την εισαγωγή μην τη βάλεις, δεν θα πουλήσει», «το άλλο είναι άσχημο πέτα το» κι όλα αυτά τα πράγματα. Μα, κάποιος ευθύνεται γιά όλο αυτό το χάος. Έτσι δεν είναι; Από κει και πέρα, είχα πλήρη ελευθερία και με στήριξε και ο Χρήστος, με στήριξε και ο Αλκίνοος με τρομερή αγάπη. Και όλοι οι μουσικοί. Κατ’ αρχάς, οι μουσικοί δεν ήρθαν σε μένα να παίξουν, όπως πήγαινα εγώ σε άλλες δουλειές που ήταν βασανιστήρια, ήρθαν να παίξουν να το φχαριστηθούν κι εξ άλλου φαίνεται.
 
Έχετε σπουδάσει κλασσική σύνθεση; Όπως είναι στη σειρά, αρμονία, αντίστιξη, φούγκα κτλ; Ρωτάω, γιατί, ξέρετε, καλό είναι να πληροφορείται το νεαρότερο κοινό, πώς μπορεί να γράψει τέτοια μουσική, όπως εσείς. Ποιό δρόμο να ακολουθήσει. Γιατί γράφετε, μιά θαυμάσια μουσική. Αυτός είναι ο λόγος που επιμένω λιγάκι στα ... εκπαιδευτικά!
Β.Κ: Δεν έχω πάρει διπλώματα. Αλλά, έχω κάνει ιδιαίτερα μαθήματα.Αλλά, αυτά, δεν παίζουν και κανένα ιδιαίτερο ρόλο στην τραγουδοποιία.
 
Και πώς ενορχηστρώνει κανείς;
Β.Κ: Εξαρτάται τί κάνεις.
 
Δηλαδή, άμα είναι προικισμένος, κανείς, μπορεί να κάνει δουλειά, χωρίς νάχει σπουδές δέκα χρόνων που είναι πάνω κάτω τα ανώτερα θεωρητικά.
Β.Κ: Μα εγώ έχω δει το αντίθετο. Ότι αυτοί που πήραν τα διπλώματα ... Αν κάποιος έχει σπουδάσει πέντε δέκα πράγματα, αυτό φαίνεται κιόλας, σε μιά δουλειά.Οι σπουδές που λέγαμε, είναι εξειδικευμένα πράγματα για κλασσικούς μουσικούς. Μπορούν να βοηθήσουν σε πέντε πράγματα, ας πούμε, ένα σύγχρονο μουσικό.
 
Ο Χατζιδάκις είχε σπουδάσει αρμονία. Δεν είχε διπλώματα.
Β.Κ: Μα όλοι αυτοί δεν είχαν σπουδάσει και πάρα πολλά πράγματα.Αυτά που διδάσκονται στην Ελλάδα, είναι τελείως πεπαλαιωμένα.Δηλαδή, υπάρχει και η Αρμονία του Mahler, που είναι πιο σύγχρονη, απλώς δεν την διδάσκουν, δυστυχώς. Η μουσική εκπαίδευση στην Ελλάδα, είναι πολύ παρωχημένη, δηλαδή κι εγώ όταν σπούδαζα στην Αμερική και στην Αγγλία, ήταν πολύ μπροστά, σε σπουδές. Όχι σε μελέτη οργάνων, όμως.
 
Μόλις χθες, μου έλεγε ένας εκπαιδευτικός σαν συμβουλή για τον γιό μου που θέλει κι αυτός να σπουδάσει σύνθεση και πιάνο, αν κι είναι άριστος στο σχολείο «ξέρεις, οι καλλιτέχνες κλείνονται στον εαυτό τους και μετά έχουν ψυχολογικά και θα σου έλεγα τόσο καλός μαθητής που είσαι, να μορφωθείς πιο πλατειά». Βλέπεις δηλαδή μιά κοινωνία που υποτιμά, βλέπει σα μισότρελους τους καλλιτέχνες. Και ενώ ήταν πολύ καλός άνθρωπος, τόλεγε καλοπροαίρετα.
Β.Κ: Αυτό είναι το πρόβλημα στην Ελλάδα.Αυτό είναι το τεράστιο πρόβλημα. Στις τέχνες, είμαστε άυλοι.Δεν έχουμε κανένα δικαίωμα, απ’ τον ίδιο τον κόσμο, που είναι πάρα πολύ συντηρητικός, ο οποίος λέει για τρέλες, ξέρω’γω, για τέτοια, και το βλέπει ότι είναι 40 χρονών και είναι χάλια μαύρα.
Απλώς θέλει να είσαι λίγο πιο ελεύθερο πνεύμα.Τίποτε άλλο.Από κει και πέρα όλα γίνονται.Εγώ, από Τσεχία ήρθα χωρίς μία ! Χωρίς κανένα μέλλον.Μιά χαρά έζησα.Δεν είχα κανένα πρόβλημα. Αλλά, δεν ζω με την ιδέα του πότε θα πάρω σύνταξη. Ακούω 20χρονα παιδιά και μιλάνε για σύνταξη !

 
Αλήθεια;
Β.Κ: Όλοι ! Οι πάντες! Έχουν μία ανασφάλεια ! Τους λέω, ρε παιδιά, εγώ δεν θα πάρω ποτέ σύνταξη και δεν έχω κανένα πρόβλημα. Και τους λέω, εσείς θα πάρετε;Τότε, τί σας αγχώνει;
 
Έ, τώρα, έχουν ένα λόγο, εδώ που έχουμε φτάσει.
Β.Κ: Να ρωτήσω κάτι; Καλύτερα να κοιτάζουν τα νειάτα τους. Να είναι δημιουργικοί. Και να μην τους νοιάζουν τα εβδομήντα!
Για να επανέλθω στον δίσκο. Πιστεύω ότι αυτός ο δίσκος είναι από τους τελευταίους δίσκους.Γιατί τα πληρώνουμε  μ ό ν ο ι  μας.Και ο κόσμος δεν το αντιλαμβάνεται.Και πάει και τα κατεβάζει τζάμπα. Και δεν καταλαβαίνει ότι γι αυτό το πράγμα δούλεψαν 30 άνθρωποι οι οποίοι πρέπει να πληρωθούν,ότι αυτό το πράγμα είναι κλοπή.Ο άλλος, πάει στο ίντερνετ, και νομίζει ότι κάνει κάποια επανάσταση. Δεν κάνει τίποτα.Ίσα ίσα. Αν τους αρέσουνε, μας καταστρέφουν.Γιατί δεν έχομε δικαίωμα να κάνουμε δεύτερο πράγμα.Εγώ έχω κάνει 3 δίσκους, έχω πληρώσει τρελλά χρήματα, γιατί αυτός ο δίσκος, αν τον πλήρωναν εταιρίες, είναι της τάξης των 30.000 ευρώ. Ok? Και δεν έχω βγάλει ούτε ένα ευρώ.Ό,τι δούλεψα τόσα χρόνια, το έβαλα εκεί. Και χρωστάω και παντού, εννοείται. Έτσι; Λοιπόν, οι άνθρωποι δεν αντιλαμβάνονται αυτό το πράγμα. Τους είναι πολύ εύκολο. Ο δίσκος στοιχίζει 10-15 ευρώ. Τρεις καφέδες. Δηλαδή, εγώ, δεν μπορώ να πάω σ’ έναν φούρνο, να πάρω 2 ψωμιά και να φύγω. Και να τον βρίσω και τον φούρναρη, να του πω «τί θες τώρα;»

 
Ναι, σωστότατα!
Έτσι δεν είναι; Αυτό μόνο, τίποτε άλλο. Για να μπορέσουμε να έχουμε μιά ευκαιρία να κάνουμε και μιά επόμενη δουλειά.Στα άλλα κράτη, παράδειγμα, βγάζουν τα πάντα σε εφημερίδες; Εδώ πια, δεν παίρνεις cd ούτε δώρο σ’ έναν συγγενή σου που γιορτάζει, όπως πριν 15 χρόνια.Γιατί έχει ευτελιστεί παντελώς.Αλλά, η δουλειά μας στοιχίζει και πάρα πολλά χρήματα. Δεν το αντιλαμβάνεται ο άλλος.Δηλαδή, ποιός θα μας στηρίξει εμάς;
Ή το άλλο, με τα ραδιόφωνα;Όσοι βάζουν τα τραγούδια, οι περισσότεροι δεν ξέρουν καν την AEΠΙ. Δεν πληρώνουν τίποτα, δεν τους νοιάζει τίποτα.Κι όταν πάω και τους λέω, ρε παιδιά τα κομμάτια που παίζονται γιατί δεν τα γράφετε; Και μου λένε «α... τώρα, βαριόμαστε».
Είναι όλοι αυτοί που υποτίθεται ότι είναι οι «προοδευτικοί», που «μας βοηθάνε» εμάς, αυτούς δηλαδή που δεν κάνουμε εμπορικά πράγματα, δηλαδή που την ψάχνουν.Αυτό είναι το τεράστιο πρόβλημα, γιαυτό κι εγώ φωνάζω.

 
Όχι απλώς συγχαρητήρια, αλλά, ένα «ευχαριστώ»  για  αυτό το cd!
Β.Κ: Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για αυτήν την συνέντευξη.
 

 

Γιώργος Φραντζολάς

Ο πόνος ή και η χαρά έχουνε νόημα όχι για αυτό καθεαυτό που είναι, αλλά όταν μεταβολίζονται σε κάτι άλλο

 
Πώς αισθάνεστε που τραγουδάει στίχους σας ο Χρήστος Θηβαίος, ο Αλκίνοος.
Γιώργος Φραντζολάς: Χαίρομαι, βέβαια, που τα τραγουδάνε, όπως χαίρομαι και για τις προηγούμενες συνεργασίες με την Καίτη Κουλλιά, τη Μαρία Φωτίου, τον Δημήτρη Ζερβουδάκη, το Θανάση Γκαϊφύλια, και με όλους όσους συνεργάστηκα. Είναι χαρά, γιατί γνωρίζεις έτσι τα τραγούδια σου μέσα από μια άλλη φωνή και αυτό είναι κάτι όμορφο.
 
Πριν μιλήσουμε λεπτομερειακά για το νέο σας cd «Όλα είναι αλλού», να πούμε ότι έχετε δύο δισκογραφικές δουλειές, «Νύχτα από σεντέφι» και «Εδώ ξυπνούν τα όνειρα». Έχετε γράψει και μουσική κι όχι μόνο στίχους.
Γ.Φ: Ναι, κατά κανόνα  γράφω πρώτα τη μουσική. Σιγά σιγά μέσα ο ρυθμός γεννάει τη μελωδία, μετά μέσα από τη μελωδία σιγά σιγά τινάζονται, ξεπετιούνται κάποια θραύσματα στίχων, γίνονται στίχοι και στο τέλος γίνονται ολόκληρο ποίημα. Τραγούδι, συγγνώμη. Είπα «ποίημα» γιατί πάντα στο νού μου είχα να ενωθεί ξανά η ποίηση με το τραγούδι. Αυτό, ήταν μιά ασαφής εικόνα που είχα στα νιάτα μου, αλλά τώρα είναι πολύ συνειδητή. Δηλαδή, δεν γράφω τόσο πολύ διασκεδαστική μουσική, διασκεδαστικά τραγούδια.
 
Παρατηρώ, πολλές λέξεις από φύση μέσα, κυρίως πολύ κύμα, πολλή θάλασσα.
Γ.Φ: Ναι, έχετε δίκιο που το παρατηρείτε. Σχεδόν, δεν υπάρχει τραγούδι που να μην υπάρχει κάτι από νερό μέσα και από θάλασσα. Ο ίδιος προσπάθησα να εξηγήσω πώς έγινε αυτό. Αυτό δεν ρωτάτε κι εσείς;
Ακούστε να δείτε! Γεννήθηκα και μεγάλωσα στη Δράμα, εκεί που είναι τα νερά της Αγίας Βαρβάρας. Μικροί, παίζαμε συνέχεια μέσα στις πηγές που αναβλύζανε. Που έχουν ποταμάκια και γύρω γύρω είναι ο τόπος γεμάτος λεύκες και ιτιές. Αυτό είναι ένα πολύ αρχετυπικό τοπίο, ένα μυθικό τοπίο για μένα. Σε τέτοιο περιβάλλον μεγάλωσα. Και μετά, στην εφηβεία μου ήμουν στη Χαλκιδική, συνέχεια, στα νερά της Χαλκιδικής. Και αργότερα, στα νερά της Λήμνου. Έ, αυτά τα νερά με καθόρισαν. Για να μην βάλω και τον Θερμαϊκό της Θεσσαλονίκης, την παραλία.Οπότε, αγαπάω πολύ την θάλασσα. Η θάλασσα επίσης, μοιάζει με την ψυχή μας. Πολλές καταστάσεις ψυχικές μπορούν να αποδοθούν στα ποιήματα μιλώντας για τα κύματα και τις περιπέτειες πάνω στα νερά.

 
Πώς γράφτηκαν αυτά τα τραγούδια;
Γ.Φ: Ο Βαγγέλης (ο Κοντόπουλος) είχε τις μελωδίες.
 
Τις είχε λοιπόν έτοιμες, πράγμα που εσάς σας διευκολύνει.
Γ.Φ: Βέβαια, έτσι γράφω. Δεν μπορώ, αν κάποιος μου πει «γράψε στίχους» να το κάνω. Από αυτή την άποψη δηλαδή, ήταν τυχερός ο Βαγγέλης, γιατί δούλευα μ’ αυτόν τον τρόπο. Το «Όταν κοιμάσαι πλάι μου» ήταν ιδέα του Βαγγέλη, ότι το τραγούδι πρέπει να μιλάει γι αυτό το πράγμα.
 
Σας έδωσε το θέμα, δηλαδή.
Γ.Φ: Ναι, μου έδωσε το θέμα και αργότερα, συμπλήρωσε κι έναν ακόμη στίχο, σ’ ένα σημείο, που δεν βρίσκαμε ακριβώς τί έπρεπε να γίνει, μου έβαλε κάτι. Επίσης στο «Ερημωμένα μου χωριά» είχε το πρώτο τετράστιχο. Στα άλλα, δεν είχε στίχους και έγραψα πάνω στις μελωδίες του. Είχε πολύ ενδιαφέρον όλη αυτή η ιστορία. Γιατί κι εγώ, πρώτη φορά δούλευα πάνω σε μουσική άλλου. Και επίσης, το ενδιαφέρον σε όλο αυτό είναι ότι επειδή οι μελωδίες του Βαγγέλη είχαν μιά ιδιαιτερότητα, γι αυτό το λόγο με παρακίνησαν και σε ένα καινούριο τρόπο  γραφής. Δηλαδή, όλα αυτά τα τραγούδια, γράφτηκαν για να υπηρετήσουνε τη μουσική του Βαγγέλη, η οποία καθώς ήταν ιδιαίτερη, επέβαλε και ένα ιδιαίτερο τρόπο γραφής του στίχου. Κι έτσι, για μένα, άνοιξε μιά καινούρια στιχουργική περίοδος. Αυτό είναι το πρώτο.
Το δεύτερο, είναι ότι ο Βαγγέλης μου είπε πολλές ιστορίες από τη ζωή του κι έτσι εγώ, ήμουν υποχρεωμένος να λάβω υπ’ όψιν, στιχουργικά, όλες αυτές τις αφηγήσεις από τη ζωή του και να τον καταλάβω, μέσα από τους στίχους. Αλλά ταυτοχρόνως, έπρεπε να είμαι και ο εαυτός μου, μέσα τους. Προσπάθησα να βρω το σημείο συνάντησης. Μέσα από τα κοινά βιώματα, τις κοινές εμπειρίες, τις κοινές δοκιμασίες, τους κοινούς αγώνες, να βρω τί με ενώνει με αυτόν τον άνθρωπο.

 
Είναι στίχοι, να τους πω «ερωτικούς»; Είναι κάτι σαν σκέψεις,  σχετικά με  αγαπημένο σας πρόσωπο.
Γ.Φ: Όταν λέμε «ερωτικός» στίχος, κανείς, έχει κατά νου να γράφει σ΄αγαπώ-μ΄αγαπάς,σ’ αφήνω-μ’αφήνεις, σε θέλω-δεν με θέλεις.
Δεν είναι ερωτικά με την στενή έννοια. Είναι κάτι ευρύτερο. Γιατί, όταν κανείς βιώσει διάφορες καταστάσεις και ερωτικές εμπειρίες και αγαπητικές με διάφορους ανθρώπους, μετά, αυτό το πράγμα απλώνεται  σαν επάλληλο κύμα. Πώς πέφτει ένα βότσαλο μέσα στη λίμνη και φτιάχνει επάλληλους κύκλους; Κατά κάποιο τρόπο θέλει ν’ αγκαλιάσει μ’ έναν αγαπητικό τρόπο όχι μόνον τον άνθρωπό του, με τον οποίο ζει, αλλά, να δει μ’ έναν τέτοιο τρόπο και τους ανθρώπους γύρω του και το φυσικό περιβάλλον και τη ζωή του. Είμαστε συνομήλικοι με το Βαγγέλη και το Χρήστο, οπότε μπορείς να πεις ότι είναι δίσκος ανθρώπων που έχουν απομυθοποιήσει κάποια πράγματα, από αυτά που συμβαίνουν συνήθως όταν είσαι νέος. Αισθάνομαι ότι έχει μιά ωριμότητα. Η ωριμότητα είναι κάτι το οποίο βέβαια δε σταματάει. Έχει κι άλλα σκαλοπάτια.

 
Αλλά, το βασικότερο χαρακτηριστικό, του μεγαλώματος του ανθρώπου, είναι η απομυθοποίηση.
Γ.Φ: Ναι, γιατί, μικρός πιστεύεις πολλά πράγματα, τα οποία μπορεί να είναι εμμονές, μπορεί να είναι χίμαιρες, όμως, κάποια στιγμή έρχεται η ώρα του λογαριασμού με το ρεαλισμό, με την πραγματικότητα. Με αυτό, που συμβαίνει πράγματι, γύρω.
Θα έλεγα, ότι αυτοί οι στίχοι έχουν μιά εσωτερικότητα, όπως και η μουσική του Βαγγέλη, η οποία, παρ’ όλο που είναι μιά ροκ, δυναμική μουσική, παρ΄όλα αυτά, πάντοτε έχει μια εσωτερικότητα μέσα της. Κι αυτό, προσπάθησα να αποδώσω.

 
Πώς αισθάνεσθε όταν γράφετε;
Γ.Φ: Συνήθως, δεν έχει κανείς ακριβή αίσθηση του τί συμβαίνει όταν γράφει. Δηλαδή, τη στιγμή της εργασίας, ο άνθρωπος είναι χωμένος μέσα στη δουλειά. Δεν σκέφτεται τα σύνεργά του. Ο Ζήσιμος ο Λορεντζάτος, λέει, ότι μοιάζει όλη αυτή η διαδικασία με τον ψαρά που ψαρεύει μέσ’ στην αφέγγαρη νυχτιά. «Μηδέ που γνοιάζεται τα σύνεργά του, μες στην αφέγγαρη νυχτιά, ψαρεύει».
Εκείνη τη στιγμή, ο άνθρωπος, την ώρα που γράφει, είναι αφοσιωμένος σ’ αυτό που κάνει, δεν έχει και απολύτως ακριβή  λογική αίσθηση του τί συμβαίνει, αλλά, ένα ένστικτο, μιά παρόρμηση, μιά διαίσθηση, τον καθοδηγεί ώστε να μορφοποιήσει αυτές τις ιδέες, που του έρχονται σαν δώρο. Την έμπνευση.
Οπότε, υπάρχει συνήθως ένας ενθουσιασμός, όταν γράφω. Και συνήθως γράφω, όταν έχω καλή ψυχική διάθεση. Δηλαδή, όταν δεν έχω, δεν μπορώ να γράψω. Γιατί, μ’ ενδιαφέρει, στο τέλος, από αυτά που γράφω, να βγαίνει ένα αίσθημα ελπίδας. Όχι για να το πω στον άλλο, όμως! Προσέξτε! Κυρίως, για να το αφομοιώσω μέσα μου!
Και συνήθως, μου λένε, βέβαια, ότι αυτό το πράγμα, το εισπνέουνε και οι άλλοι άνθρωποι. Το αντιλαμβάνονται και οι άλλοι. Ενώ, πολλές φορές ο στίχος έχει μιά τραγικότητα μέσα του. Παρ’ όλα αυτά, δεν θέλω να μείνω στην τραγικότητα, δεν θέλω να μείνω στο αίσθημα του ανθρώπου που κινείται και βρίσκεται κάτω από το νερό και δεν έχει ορίζοντα. Θέλω να βλέπω πάντα τον ορίζοντα, σε αυτά.

 
Ποιό είναι το αγαπημένο σας τραγούδι του cd;
Γ.Φ: Το «Μεγάλο κύμα» είναι το πιο αγαπημένο μου, απ’ όλα. Επίσης μου αρέσει πάρα πολύ το «Όλα είναι αλλού» και το «Αηδόνι». Αυτά τα τρία νομίζω ότι είναι τα πιο αγαπημένα μου σ’ αυτό το δίσκο. Σαν σύνολο, σαν αίσθημα, αλλά και από την άποψη τη στιχουργική. Το μεγάλο κύμα γράφτηκε το 2006. Οι στίχοι του. Και λένε για τον άνθρωπο που βρίσκεται στα όρια της αντοχής. Τί να πω; Να! Θεωρώ ότι έχει να πει κάτι και σήμερα, γιατί και σήμερα αισθάνονται πολλοί άνθρωποι ότι βρίσκονται σ’ αυτό το όριο.
 
Λέτε: «σαν πληγή ζεστή κυλά η ζωή».
Γ.Φ: Κοιτάξτε. Έχω γράψει ένα άλλο τραγούδι, το οποίο δεν έχει δημοσιευτεί. Και λέει, ότι η πληγή, γίνεται πηγή, αν ρεύσει το υγρό «λ» (λάμδα) από την λέξη πληγή. Δηλαδή, ένας άνθρωπος που μπορεί να δεχτεί δοκιμασίες, μπορεί να δεχτεί και μεγάλες χαρές.
 
Και ο Καρυωτάκης τόλεγε: «...κάνε τον  πόνο σου άρπα και πε τονε τραγούδι» (ΕΥΓΕΝΕΙΑ, από τα Νηπενθή).
Γ.Φ: Εγώ θάλεγα, όχι τόσο «τραγούδι», όσο να τον κάνεις σχέση ζωής με ανθρώπους ζεστούς, που έχουν αγάπη. Από αυτά τα λίγα που μου δόθηκαν να ζήσω, καταλαβαίνω ότι ο πόνος ή και η χαρά έχουνε νόημα όχι για αυτό καθ’ εαυτό που είναι, αλλά όταν μεταβολίζονται σε κάτι άλλο. Όταν, δηλαδή, σιγά-σιγά μεταμορφώνουν τον άνθρωπο.
Δεν έχει σημασία τί δουλειά κάνομε, δεν έχει σημασία με τί τέχνη ασχολούμαστε, δεν έχουν σημασία πολλά πράγματα. Έχει σημασία, τί μας κάνουν αυτά που είμαστε. Δηλαδή, δεν είμαι υπέρ μιάς ακτιβιστικής νοοτροπίας «κάνε πράγματα», αλλά, κυρίως «γίνε». Αυτό που έλεγε ο Ησίοδος, και αργότερα το είπαν και άλλοι φιλόσοφοι: «γίνε αυτός που είσαι, γίνε ο εαυτός σου». Οπότε, όταν γίνεις ο εαυτός σου, τότε σε αποδέχονται και οι άλλοι. Νομίζω ότι σήμερα υπάρχει  στην Ελλάδα μιά απουσία σχέσεων ανθρώπινων. Χρειάζεται μιά επανεύρεση αυτών των σχέσεων. Γι’ αυτό, μέσα από αυτή τη δουλειά, γίνεται μιά προσπάθεια τέτοιας συνάντησης.
Δεν είναι όμως, το πιο σημαντικό, για μένα, η τέχνη. Το πιο σημαντικό, είναι η ζωή.

 
Η ζωή!
Γ.Φ: Και οι σχέσεις των ανθρώπων. Σε αυτό,... προσπαθώ να ... βρω την άκρη εκεί πέρα, γιατί κι εγώ, ως καλλιτέχνης, έχω τις ιδιοτροπίες μου και δυσκολεύομαι. Αλλά, ο στόχος, τελικά, είναι να ζήσει κανείς τη ζωή που του δόθηκε με μιά διάθεση να συναντήσει τους συνανθρώπους, γύρω του. Να μη διακόπτει τις σχέσεις μαζί τους. Κι όταν τις συναντήσει, τότε, όσο υπάρχουν άνθρωποι ενωμένοι, και παρέες, τότε αντιμετωπίζουν με καλύτερο τρόπο, τις πιο μεγάλες δυσκολίες. Χρειάζεται να ξαναβρούμε, πιστεύω, αυτή την ανθρώπινη σχέση και επαφή. Μιά ειλικρινή επαφή. Όχι μια υποκριτική, ψεύτικη.
Δηλαδή, σήμερα, οι περισσότερες σχέσεις είναι για το πώς θα κερδίσω από σένα, υστερόβουλες.Κάνω σχέση μαζί σου, για να πετύχω κάτι άλλο. Αυτό όμως, είναι απουσία από το παρόν.

 
Τουλάχιστον αυτό!
Γ.Φ: Γιατί κάνεις κάτι, πάντοτε, για να πετύχεις κάτι άλλο, μετά! Σου λείπει το παρόν! Το θέμα είναι, να κάνεις αυτό που σου δόθηκε και να το χαρείς έστω, στον ελάχιστο βαθμό. Και μην θεωρήσουμε ότι επειδή υπάρχει κρίση, δεν μπορούμε να το κάνουμε αυτό, γιατί, κι όταν δεν υπήρχε κρίση και τα χρήματα έτρεχαν δεξιά κι αριστερά και τότε οι άνθρωποι δεν το έκαναν αυτό, και δεν ήταν ιδιαίτερα χαρούμενοι.
 
Κύριε Φραντζολά, σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την συνέντευξη και πάντα να γράφετε ωραία ποιήματα και μουσικές!
Γ.Φ: Κι εγώ σας ευχαριστώ πολύ.
 
Οι φωτογραφίες του Βαγγέλη Κοντόπουλου είναι από το προσωπικό του αρχείο.
Οι φωτογραφίες του Γιώργου Φραντζολά είναι του Θεοδόση Βαφειάδη.
 
 
 
Οι απόψεις και οι σκέψεις των συνεργατών του Ορφέα δεν ταυτίζονται απαραίτητα με τη γνώμη του περιοδικού.
Απαγορεύεται αυστηρά η χρήση και η αναδημοσίευση του συνόλου ή μέρους των άρθρων του Ορφέα, χωρίς προηγούμενη άδεια των υπευθύνων του περιοδικού και του συντάκτη και χωρίς ταυτόχρονη αναφορά της επωνυμίας του περιοδικού, του ονοματεπωνύμου του συντάκτη και του ακριβούς συνδέσμου του άρθρου

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΥ ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΧΟΛΙΑ

RSS

ΤΑ ΠΙΟ ΔΙΑΒΑΣΜΕΝΑ (90d)

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

ΕΙΠΑΝ - ΕΓΡΑΨΑΝ

Με την πρώτη σταγόνα της βροχής σκοτώθηκε το καλοκαίρι.
Οδυσσέας Ελύτης

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ / ΑΥΡΙΟ

22/10/1937 Γεννήθηκε ο συνθέτης Μάνος Λοίζος
23/10/1925 Γεννήθηκε στην Ξάνθη ο συνθέτης Μάνος Χατζιδάκις

ΤΥΧΑΙΑ TAGS