Κείμενο: Δώρα Παπαδοπούλου

Μανώλης Ρασούλης (1945 - 2011)

Δημοσιεύθηκε: 14.03.2011, 10:51

Το έχει η γενιά μας αυτό το κουσούρι. Για όσο εμείς οι κάπως νεότεροι διατηρούμε το δώρο και το προνόμιο να δηλώνουμε υγιείς και ζωντανοί, βλέπουμε με λύπη, κάποιους που συντρόφευσαν τα όνειρα και τις αναμνήσεις μας, να φεύγουν. Μοιραία, τα σκήπτρα σ΄αυτή τη διαρκώς επαναλαμβανόμενη ιστορία, κρατούν οι άνθρωποι της τέχνης. Έτσι, μάθαμε σήμερα πως αποχαιρετίσαμε το Μανώλη Ρασούλη. Μόνο που δεν ξέρουμε πότε ακριβώς. Ο στιχουργός βρέθηκε νεκρός στο σπίτι του στη Θεσσαλονίκη και ο θάνατός του φαίνεται να επήλθε από παθολογικά αίτια τέσσερις ή πέντε μέρες πριν. Για άλλη μια φορά αποδεικνύεται πως ότι κι αν συμβαίνει στη ζωή, στο θάνατο είμαστε όλοι μόνοι. Καμμιά φορά και κυριολεκτικά. Μας συνοδεύουν μόνο οι πράξεις, οι αναμνήσεις και το έργο μας.

Ο Μανώλης Ρασούλης γεννήθηκε στις 28 του Σεπτέμβρη του 1945 στο Ηράκλειο της Κρήτης. Σπούδασε αρχικά σκηνοθέτης κινηματογράφου στην Αθήνα. Την ίδια εποχή δούλευε στην εφημερίδα της αριστεράς "Δημοκρατική Αλλαγή", ενώ τραγουδούσε ερασιτεχνικά στις μπουάτ της Πλάκας. Η δικτατορία Παπαδόπουλου τον συλλαμβάνει αρχικά και στη συνέχεια καταφέρνει να φύγει για το Λονδίνο όπου μένει στα χρόνια της χούντας. Ο Μάης του '68 τον βρίσκει στο Παρίσι, όπου μετέχει στην εξέγερση των φοιτητών. Στο Λονδίνο εκδίδει την εφημερίδα "Σοσιαλιστική αλλαγή" και παρακολουθεί μαθήματα φιλοσοφίας. Επιστρέφει στην Ελλάδα λίγο μετά την εξέγερση του Πολυτεχνείου το 1973 και κρύβεται από τη χούντα, ενώ μετά τη μεταπολίτευση πιάνει δουλειά στα ναυπηγεία του Ανδρεάδη και πρωτοστατεί στις απεργίες στα Ναυπηγεία της Ελευσίνας. Κάπου εκεί ξεκινά και η σχέση του με τη δισκογραφία, ως στιχουργός επί το πλείστον (γιατί έχει γράψει και τραγούδια), όταν συμμετέχει στα «Νέγρικα» του Λοΐζου.
Ο Μανώλης Ρασούλης υπήρξε πολυγραφότατος και δημιουργικός, αντισυμβατικός και αιρετικός, απρόοπτος, απρόβλεπτος, τολμηρός, αλλά και ευαίσθητος ως στιχουργός, ως συγγραφέας, αλλά και ως άνθρωπος. Αυτά τα  στοιχεία της προσωπικότητάς του επηρέασαν τόσο το έργο του όσο και το δημόσιο λόγο του και τη στάση ζωής του, σχεδόν ποτέ κατά το δοκούν. Η εμμονή στην γνωστή κόντρα του με το Γιώργο Νταλάρα τον αδικεί. Το ίδιο και οι φτωχές στιχουργικές του καταγραφές των τελευταίων χρόνων.  Όμως ο Μανώλης Ρασούλης δεν είναι πια στη ζωή κι αυτό τοποθετεί τον ίδιο και ότι άφησε πίσω του, ως λόγο, ως τέχνη και ως παρουσία στα κοινά, αυτόματα στην κρίση της ιστορίας, όπου ... τίποτα δεν πάει χαμένο. Άφησε μία παρακαταθήκη που δε μπορεί να αγνοηθεί και η ψύχραιμη ματιά στη «ρωγμή» του χρόνου που περνά θα αναδείξει εκείνες τις πολλές, ουσιαστικές και φωτεινές πτυχές του έργου του.
Από την πλούσια στιχουργική του δεξαμενή βγήκαν τραγούδια που άξιζαν να αγαπηθούν και έτσι τα αγαπήσαμε και δεν ξεχνάμε. Αν πεθάνει μια αγάπη (μουσική: Χρήστος Νικολόπουλος), Οι μάγκες δεν υπάρχουν πια (μουσική: Νίκος Ξυδάκης), Οι κυβερνήσεις πέφτουνε μα η αγάπη μένει (μουσική: Χρήστος Νικολόπουλος), Πότε Βούδας πότε Κούδας (μουσική: Πέτρος Βαγιόπουλος), Τίποτα δεν πάει χαμένο (μουσική: Μάνος Λοΐζος), Με φουρτουνιάζει ο έρωτας (μουσική: Μάνος Λοΐζος), Εδώ στη ρωγμή του χρόνου (μουσική: Νίκος Ξυδάκης), Νιώσε με (μουσική: Πέτρος Βαγιόπουλος), Αχ Ελλάδα σ΄αγαπώ (μουσική: Βάσω Αλαγιάννη), Ένα κι ένα (μουσική: Νίκος Παπάζογλου), Όλα σε θυμίζουν (μουσική: Μάνος Λοΐζος), Κι εγώ σαν πόλη (μουσική: Μάνος Λοΐζος). είναι μόνο μερικά από αυτά, τα πιο γνωστά που μου έρχονται γρήγορα στο μυαλό. Πλήθος ερμηνευτών τραγούδησαν τους στίχους του, όπως η Χάρις Αλεξίου, ο Γιώργος Νταλάρας, ο Νίκος Παπάζογλου, ο Ορφέας Περίδης, η Ελένη Βιτάλη, ο Δημήτρης Κοντογιάννης, η Μελίνα Κανά και πολλοί ακόμη. Τελευταία στιχουργική του καταγραφή φαίνεται να είναι το ομώνυμο τραγούδι στον πρόσφατο δίσκο του Γιώργου Μαργαρίτη με τον τίτλο «Έγκλημα και τιμωρία». Το ίδιο σημαντικό με το στιχουργικό του έργο,  ή και περισσότερο ακόμη, υπήρξε το συγγραφικό του έργο, με ένα πλήθος βιβλίων και αρθρογραφίας.
Προσωπικά, δύο αράδες στίχοι του που έγιναν τραγούδι, με συντροφεύουν θυμίζοντας μία δική μου μεγάλη απώλεια. Με αφορμή αυτό το τραγούδι, θα τον θυμάμαι.

Οι απόψεις και οι σκέψεις των συνεργατών του Ορφέα δεν ταυτίζονται απαραίτητα με τη γνώμη του περιοδικού.
Απαγορεύεται αυστηρά η χρήση και η αναδημοσίευση του συνόλου ή μέρους των άρθρων του Ορφέα, χωρίς προηγούμενη άδεια των υπευθύνων του περιοδικού και του συντάκτη και χωρίς ταυτόχρονη αναφορά της επωνυμίας του περιοδικού, του ονοματεπωνύμου του συντάκτη και του ακριβούς συνδέσμου του άρθρου