86 αναγνώστες online
Find us on FacebookJoin us on Facebook
sideBar



Σαββέρια Μαργιολά - «Αλισάχνη»

ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ «Τι έχω να χάσω»

Τάσος Π. Καραντής
Τάσος Π. Καραντής
Πρώτη Παρουσίαση
ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ - «Τι έχω να χάσω»
18.11.2017
Ορφέας | Main Feed
Κείμενο: Δώρα Παπαδοπούλου

Φρανκ Σινάτρα: His way

Οι δικοί μας «ξένοι»

Δώρα Παπαδοπούλου

Φτωχός μετανάστης της γηραιάς ηπείρου ως προς την καταγωγή, ταλαντούχος ηθοποιός, αισθαντικός ερμηνευτής, σταρ του Χόλυγουντ, άνθρωπος του υποκόσμου και της μαφίας. Είναι συνοπτικά κάποιες από τις λέξεις που σκιτσάρουν το προφίλ του Φράνσις Άλμπερτ  Σινάτρα. Κατά πολλούς, του σπουδαιότερου Αμερικανού καλλιτέχνη του προηγούμενου αιώνα. Η καριέρα του διήρκησε πάνω από πενήντα χρόνια. Μια καριέρα που είχε πολλά. Συμμετοχές σε πασίγνωστες ταινίες, βραβεία όσκαρ, εκατοντάδες ηχογραφήσεις, πολλαπλάσιες συναυλίες, βραβεία γκράμμυ, μετάλλια και διακρίσεις. Όσα χρόνια τραγουδούσε, μεσουρανούσε στο πάνθεον των αστέρων της μουσικής και της υποκριτικής.

Οι Αμερικανοί τον λάτρεψαν και ο παγκόσμιος καλλιτεχνικός χάρτης άνοιξε τα σύνορά του στη μαγευτική φωνή του. Η «Φωνή» («The Voice»), ήταν το διεθνοποιημένο παρατσούκλι του, που φανερώνει δίχως άλλο την απήχηση που είχε ο καλλιτέχνης αυτός σε όλα σχεδόν τα χρόνια της πολυετούς καριέρας του. Την ίδια στιγμή βέβαια, μία άλλη, σκοτεινή πλευρά του ζούσε στη σκιά της πρώτης, την έτρεφε και τρεφόταν από αυτή. Ήταν η περιβόητη σχέση του Σινάτρα με τη μαφία.  Δεν είναι καθόλου ασυνήθιστο χαρισματικοί καλλιτέχνες να εγκαλούνται για παράλληλες προβληματικές συμπεριφορές που φτάνουν ακόμη και στα όρια της νομιμότητας ή της δεοντολογίας. Είναι αυτό το alter ego τους που ζει στο περιθώριο της τέχνης τους και κρυφά ή φανερά την επηρεάζει και φτιάχνει ταυτόχρονα μια άλλη προσωπικότητα, έναν άλλο άνθρωπο που δε μοιάζει με τον ίδιο τον καλλιτέχνη.

 

Ο καλλιτέχνης Σινάτρα

Ο Φρανκ Σινάτρα γεννήθηκε στο Νιού Τζέρσεϊ των ΗΠΑ, από πάμφτωχους γονείς μετανάστες, ιταλικής καταγωγής. Η μητέρα του ήταν νοσοκόμα και ο πατέρας του πυροσβέστης. Αδέλφια δεν είχε και φέρεται πως αν και φτωχός ως μοναχοπαίδι, ήταν καλομαθημένος, με ακριβά ρούχα και παιγνίδια. Κάτι που πολλοί αναλυτές το συνδέουν με τη μαφία και εικάζουν πως προϋπήρχε σχέση της με ολόκληρη την οικογένειά του. Ως έφηβος ξεκίνησε να τραγουδά σε συνοικιακές διάφορες μπάντες, έχοντας σχεδόν αποφασίσει να ασχοληθεί επαγγελματικά με τη μουσική και το τραγούδι. Γοητευμένος από τον Μπιγκ Κρόσμπυ το κάνει πράξη λίγο μετά. Το 1939 μπαίνει στην ορχήστρα του Xάρι Tζέιμς, ενώ αργότερα εντάσσεται στο σχήμα του  διάσημου τρομπονίστα Tόμι Nτόρσεϊ, ο οποίος είχε τη φήμη πως βοηθούσε τους νέους καλλιτέχνες. Από εκεί και μετά, τα πράγματα πήραν το δρόμο τους.
Ο καλλιτέχνης Φρανκ Σινάτρα ξεκίνησε νωρίς τη λαμπρή του πορεία. Έγινε διάσημος για τον τρόπο που τραγουδά και για τον τρόπο που αναπνέει, αφήνοντας τη φωνή του να ξεχύνεται κάνοντας μόνο τις αναγκαίες παύσεις.  Μετουσιώνεται μέσα σε λίγα χρόνια σε φαινόμενο που καλούνται οι επιστήμονες να ερμηνεύσουν Στο άκουσμά του τα πλήθη ξεσηκώνονται. Οι εμφανίσεις του οδηγούν σε ντελίρριο ενθουσιασμού. Η θέα του και μόνο προκαλεί λιποθυμίες στο νεαρόκοσμο και υστερία, κυρίως στις γυναίκες. Ένα φαινόμενο που η αμερικάνικη κοινωνία είδε να επαναλαμβάνεται με τον Έλβις λίγα χρόνια μετά και με τους Μπιτλς αργότερα. Η  καριέρα του που γνώρισε μία πρόσκαιρη παρακμή λόγω των φημών για τις σχέσεις του με τη μαφία, στην πράξη ποτέ δεν ανακόπηκε, καθώς ο Σινάτρα επέστρεφε πάντα στο προσκήνιο δριμύτερος. Το 1971, μάλλον καινοτομώντας σε σχέση με τους περισσότερους καλλιτέχνες, ανακοίνωσε την αποχώρησή του από την «ενεργό δράση», αλλά το σύνδρομο στέρησης από τη σκηνή και το καλλιτεχνικό προσκήνιο κράτησε μόλις δύο χρόνια. Αναιρώντας την προ διετίας καινοτομία του επανήλθε, τόσο στη σκηνή όσο και στη δισκογραφία για άλλα είκοσι και πλέον χρόνια. Χρόνια στα οποία γύρισε τον κόσμο, συνεργάστηκε με μεγάλους καλλιτέχνες της επόμενης και μεθεπόμενης γενιάς και δισκογράφησε μερικά από τα καλύτερα τραγούδια της καριέρας του. Μια καριέρα που περιλαμβάνει συνολικά πάνω από 1500 ηχογραφημένα τραγούδια, 300 και πλέον singles, πάνω από 70 δίσκους, ένα όσκαρ β’ ανδρικού ρόλου το 1954 για την ταινία «Από εδώ ως την αιωνιότητα», τρεις φορές όσκαρ καλύτερου τραγουδιού, δεκάδες υποψηφιότητες και δεκάδες άλλα βραβεία.

 

Σινάτρα και Ελλάδα

Ο Φρανκ Σινάτρα επισκέφθηκε συνολικά τρεις φορές την Ελλάδα, επίσημα τουλάχιστον.  Οι δύο πρώτες ήταν το 1962. Ο καλλιτέχνης στα πλαίσια μίας παγκόσμιας φιλανθρωπικής περιοδείας έκανε μία πρώτη στάση στην Αθήνα πριν μεταβεί για συναυλίες στο Ισραήλ. Για να επιστρέψει ξανά στην Αθήνα για δύο συναυλίες στο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού, προσφέροντας τα έσοδά τους στην ανέγερση μίας νέας πτέρυγας στο Νοσοκομείο Παίδων «Αγία Σοφία» και στο Δήμο της Αθήνας για το χτίσιμο ενός  Παιδικού Σταθμού. Η πρωτοβουλία για την οργάνωση των δύο συναυλιών ανήκε στον ίδιο τον καλλιτέχνη, ο οποίος είχε ακούσει πως το αρχαίο ρωμαϊκό θέατρο είχε εξαιρετική ακουστική και ήθελε να τραγουδήσει κάτω από την Ακρόπολη. Οι συναυλίες πραγματοποιήθηκαν στο κατάμεστο Ηρώδειο στις 18 & 19 Μαΐου του 1962, ενώ ο Σινάτρα επανήλθε στην πατρίδα μας σχεδόν τριάντα χρόνια αργότερα, για μία συναυλία στο Ολυμπιακό Στάδιο στην Αθήνα, στις 9 Ιουνίου του 1992. 

Ο Θεόδωρος Κρίτας (1914 - 2002) ήταν δημοσιογράφος, συγγραφέας και καλλιτεχνικός καταγόμενος παραγωγός. Καταγόμενος από τη Μικρά Ασία, ασχολήθηκε όλη του τη ζωή με τον πολιτισμό. Ως ένας δημιουργικός καλλιτεχνικός επιχειρηματίας κατάφερε να φέρει σε επαφή το ελληνικό φιλότεχνο κοινό για πολλά χρόνια με τα μεγαλύτερα ονόματα της τέχνης του παγκόσμιου θεάτρου,  του κινηματογράφου και της μουσικής. Το 1998 κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Καστανιώτη το βιβλίο του «Όπως τους γνώρισα» (λίγα χρόνια μετά κυκλοφόρησε και το δεύτερο μέρος), του οποίου το περιεχόμενο απορρέει από τον τίτλο του. Δεν είναι παρά μία καταγραφή των εμπειριών του συγγραφέα από τη γνωριμία και τη συνεργασία του με  τριανταπέντε μεγάλες προσωπικότητες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, μέσα απο τίς οποίες περιγράφει το ταλέντο τους, το χαρακτήρα και τις αδυναμίες τους. Ένα από τα κεφάλαια του βιβλίου είναι και το κεφάλαιο Σινάτρα. Μέρος του υλικού που αναφέρεται στο Σινάτρα προδημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Το Βήμα», λίγο πριν την επίσημη κυκλοφορία του βιβλίου. Μιλώντας για τον αμερικανό καλλιτέχνη, ο Θεόδωρος Κρίτας γράφει:

Τον Φρανκ Σινάτρα τον γνώρισα το 1960 στο Λος Αντζελες. Ηταν η χρονιά που έψαχνα να βρω αμερικανό οργανωτή (ιμπρεσάριο) που να τον ενδιέφερε να παρουσιάσει στο αμερικανικό κοινό το «Πειραϊκό Θέατρο» του Δημήτρη Ροντήρη. Ανάμεσα σε άλλους πλησίασα και τον Τζίμυ Ντουλίτλ, ο οποίος εκείνη την εποχή εθεωρείτο ο μεγαλύτερος ιμπρεσάριος της Δυτικής Ακτής. Το θέατρό του ήταν κτισμένο αμφιθεατρικά σε μια κατάφυτη πλαγιά ενός λόφου του Λος Αντζελες. Το έλεγαν «Γκρηκ Θήατερ», προφανώς γιατί ήταν αμφιθεατρικό αλλά και γιατί η είσοδός του είχε κίονες που θύμιζαν προπύλαια αρχαίου ελληνικού ναού. Του έκανα την πρόταση λέγοντάς του τι νόημα είχε να λέγεται το θέατρό του «Γκρηκ Θήατερ» χωρίς να έχει παρουσιάσει ακόμα σ' αυτό έναν ελληνικό θίασο. Καλοδέχτηκε την ιδέα μου. Του έδειξα τις γαλλικές κριτικές από την παράσταση της «Ηλέκτρας» που είχαμε δώσει στο Θέατρο των Εθνών όπου η πρωταγωνίστρια του θιάσου, Ασπασία Παπαθανασίου, κέρδισε το βραβείο της καλύτερης γυναίκας ηθοποιού εκείνης της χρονιάς. Ο δικηγόρος που μας έκανε τα συμβόλαια έτυχε να είναι και δικηγόρος του Φρανκ Σινάτρα. Μέσω αυτού γνώρισα τον περίφημο Φράνκυ.
Οταν τον επόμενο χρόνο παίζαμε την «Ηλέκτρα» στο Λος Αντζελες, ο Σινάτρα ήρθε και είδε την παράσταση, και το ίδιο βράδυ, μαζί και ο Τζίμυ Ντουλίτλ, και με άλλους αμερικανούς φίλους, φάγαμε σ' ένα από τα φημισμένα εστιατόρια του Χόλλυγουντ. Ετσι, δεν ξαφνιάστηκα όταν το 1962 με πήρε ο Σινάτρα στο τηλέφωνο για να μου προτείνει να του διοργανώσω δύο συναυλίες στο Ηρώδειο. Μου είπε ότι είχε ακούσει ότι το ρωμαϊκό ωδείο έχει θαυμάσια ακουστική και πως το γεγονός ότι ήταν κάτω από την Ακρόπολη ήταν κάτι που τον συγκινούσε ιδιαίτερα. Του είπα ότι το Ηρώδειο δεν παραχωρείται για συναυλίες σύγχρονου τραγουδιού παρά μόνον για κλασικού χαρακτήρα θιάσους, μπαλλέτα και συμφωνικές ορχήστρες.
Μου απάντησε ότι το ήθελε τόσο πολύ ώστε, αν του εξασφάλιζα την άδεια, ήταν πρόθυμος να διαθέσει όλες τις εισπράξεις και από τις δύο συναυλίες για φιλανθρωπικούς σκοπούς. Και ακόμη ότι ανελάμβανε να καλύψει όλες τις δαπάνες, όχι μόνο τις δικές του και του συγκροτήματός του, αλλά και όλα τα έξοδα για την τεχνική υποστήριξη των συναυλιών που θα έδινε.
Μετέφερα την πρόταση του Σινάτρα στον δήμαρχο της Αθήνας Αγγελο Τσουκαλά και στον πρόεδρο του Νοσοκομείου Παίδων «Αγία Σοφία» Σπύρο Δοξιάδη. Τους πρότεινα να ανελάμβαναν να εξασφαλίσουν το Ηρώδειο για τις συναυλίες του Σινάτρα και σε αντιπαροχή θα έπαιρναν τις εισπράξεις. Ετσι κι έγινε. Εξασφάλισαν την άδεια για την παραχώρηση του Ηρωδείου, τις δε μισές εισπράξεις ο δήμαρχος τις διέθεσε για να κτισθεί ένας παιδικός σταθμός, τις άλλες δε μισές ο Δοξιάδης για μια καινούργια πτέρυγα στο νοσοκομείο «Αγία Σοφία».
Ο Σινάτρα έφτασε με το ιδιωτικό του αεροπλάνο. Μαζί του οι μουσικοί της ορχήστρας του, οι τεχνικοί για τα ηχητικά μηχανήματα και η ομάδα των οπερατέρ της τηλεόρασης που θα κάλυπτε με ένα ντοκυμαντέρ την περιοδεία για λογαριασμό του μεγάλου τηλεοπτικού καναλιού της Αμερικής ABC.
Προτού φθάσει στην Αθήνα μού είχε τηλεφωνήσει από το Τόκυο ότι ήθελε να του εξασφαλίσω ένα ξενοδοχείο ήσυχο έξω από την Αθήνα, στο οποίο να μην υπάρχει άλλος ένοικος. Του νοίκιασα το ξενοδοχείο «Ομπέρζ» της Βαρυμπόμπης με τη συμφωνία ότι ολόκληρο το συγκρότημα του ξενοδοχείου, η κουζίνα, τα εστιατόρια, το μπαρ και όποια άλλη αίθουσα διέθετε το «Ομπέρζ» θα ήταν στην αποκλειστική χρήση του συγκροτήματος του Σινάτρα και κανενός άλλου.
Το πρωί της ημέρας που επρόκειτο να φτάσει ο Σινάτρα μού τηλεφωνούν από το«Ομπέρζ» ότι είχαν να αντιμετωπίσουν ένα πρόβλημα. Τους είχαν ειδοποιήσει από το παλάτι του Τατοΐου ότι ο Παύλος και η Φρειδερίκη θα έκαναν τραπέζι εκείνο το βράδυ στον μνηστήρα της πριγκίπισσας Σοφίας, τον Χουάν Κάρλος, και τους γονείς του που είχαν έλθει στην Αθήνα ειδικά για τους αρραβώνες. Και ότι θα με έπαιρνε σε λίγο στο τηλέφωνο ο αυλάρχης της βασίλισσας για να μου το πει. Οταν μου τηλεφώνησε ο Λελούδας, μου διευκρίνισε ότι οι βασιλείς δίνουν συνήθως τα γεύματά τους στο δώμα του«Ομπέρζ» και κατά συνέπεια δεν θα ενοχλούσαν με την παρουσία τους τον Σινάτρα και τη συντροφιά του. Βρήκα πολύ λογική τη διευκρίνιση και έδωσα την έγκριση χωρίς να περιμένω να φτάσει ο Σινάτρα για να του το πω. Το ίδιο βράδυ ο ιδιόμορφος Σινάτρα έδωσε παραγγελία στον προσωπικό του «σεφ» να ετοιμάσει τραπέζι για τους 22 δικούς του, συν δύο, εγώ με τη γυναίκα μου, στο σαλόνι με το τζάκι, από όπου όμως θα έπρεπε να περάσουν οι βασιλείς και οι καλεσμένοι τους για να ανεβούν τη σκάλα για το δώμα.
Ήμασταν ακόμα όρθιοι στα απεριτίφ όταν έφτασε η βασιλική συντροφιά. Εγιναν οι συστάσεις. Ο Σινάτρα είχε την άνεση του «μεγάλου αφεντικού». Αλλωστε ήταν γνωστή η στενή σχέση του με τους Κένεντι και το «τζετ σετ» της αμερικανικής αριστοκρατίας. Δεν έπαιζε τον ρόλο αυτόν. Τον ζούσε. Ακολούθησε μια ζεστή συνομιλία που την ζέστανε ακόμα πιο πολύ η Σοφία όταν ζήτησε από τον Σινάτρα να της δώσει ένα αυτόγραφό του. Η βασιλική συντροφιά ανέβηκε στο δώμα, ενώ εμείς κάτω έπρεπε να περιμένουμε έως ότου ο μαύρος μπάτλερ τού Σινάτρα δώσει τις τελευταίες οδηγίες στην κουζίνα και έλθει να καθήσει μαζί μας. Γιατί χωρίς την παρέα του
μπάτλερ του δεν έτρωγε ποτέ, όπως μας είπε. Στο τραπέζι ο Σινάτρα δεν έπαυε να επαινεί τη μαγειρική του ανθρώπου του, παρ' ότι εμένα τουλάχιστον δεν μου φάνηκε τόσο σπουδαία. Του Σινάτρα όμως άρεσε καθώς και στον Ρομανόφ. Ο Ρομανόφ ήταν ένας άλλος γραφικός τύπος. Ενας ρώσος εμιγκρέ, ιδιοκτήτης του περίφημου εστιατορίου του Λος Αντζελες που είχε το όνομά του και που είχε γίνει διάσημη η σπεσιαλιτέ του, το «φιλέτο αλά Ρομανόφ».
Φίλος αχώριστος του Σινάτρα που τον συνόδευε εκείνη την εποχή παντού. Ο Σινάτρα είχε πιστέψει ή του άρεσε να πιστεύει, όπως και πολλοί άλλοι εύπιστοι Αμερικανοί, ότι ο Ρομανόφ ήταν κατευθείαν απόγονος της τσαρικής οικογένειας. Ετσι τουλάχιστον υποστήριζε ο επιβλητικός τύπος με τα υπερμεγέθη μουστάκια που καθόταν απέναντί μου στο τραπέζι. Ο Ρομανόφ εκτός από τη σπεσιαλιτέ του φιλέτου του είχε και μιαν άλλη: της συναρπαστικής κουβέντας.
Ήταν ανεκδοτολόγος και... μαρουλοφιλόσοφος, πράγμα που γοήτευε τον Σινάτρα. Οι συζητήσεις τους και οι διαφωνίες τους ιδιαίτερα πάνω σε σοβαρά... επιστημονικά θέματα ήταν τόσο ζωηρές που νόμιζες ότι τσακώνονταν. Στην ουσία όμως το διασκέδαζαν.
Σε κάποια στιγμή ο Σινάτρα έπιασε το κεφάλι του λέγοντας πως είχε έναν δυνατό πονοκέφαλο. Τον ρώτησα αν του είχε παρουσιαστεί και άλλοτε και μου είπε ότι το είχε ξαναπάθει στο Τόκυο, όταν άρχισε την περιοδεία του. «Θέλω να μου βρεις και να μου φέρεις εδώ και τώρα τον καλύτερο γιατρό της Αθήνας» μου είπε. Αναζήτησα στο τηλέφωνο τον διευθυντή του «Ευαγγελισμού» Θωμά Δοξιάδη, που ήμασταν συγγενείς, και τον έβαλα να μιλήσει με τον Σινάτρα. Του είπε ότι τέτοιες διαγνώσεις δεν γίνονται χωρίς ειδικά όργανα και ότι το άλλο πρωί θα έπρεπε να περάσει από τον «Ευαγγελισμό» να εξεταστεί. Ο Σινάτρα πείστηκε ότι δεν μπορούσε να γίνει αλλιώς. Μου ζήτησε όμως να τον μεταφέρω στον «Ευαγγελισμό» με... ελικόπτερο γιατί δεν τις άντεχε τις στροφές του δρόμου της Βαρυμπόμπης. Παρ' ότι ήμουν βέβαιος ότι αυτό δεν μπορούσε να γίνει, για να τον ηρεμήσω του είπα εντάξει, «νο πρόμπλεμ», όπως συνηθίζουν να λένε οι Αμερικανοί και ας ξέρουν ότι δεν είναι αλήθεια.
Το άλλο πρωί πήγα να τον πάρω χωρίς ελικόπτερο φυσικά, εξηγώντας του ότι κάτι τέτοιο το απαγορεύει ο ελληνικός νόμος. Ηταν άλλωστε η εποχή που μόνον ο στρατός διέθετε ελικόπτερα. Η εξήγηση τον έπεισε. «Με λένε τρελό και ότι ζητώ υπερβολικά πράγματα»μου είπε. «Να, όμως, που δεν είμαι, αφού πείθομαι όταν μου δίνουν μια λογική εξήγηση». Στην είσοδο του «Ευαγγελισμού» τον περίμενε ο Θωμάς Δοξιάδης με ολόκληρο το επιτελείο του. Και φυσικά οι νοσοκόμες, που τον πολιόρκησαν αμέσως για αυτόγραφα. Στον προθάλαμο του τμήματος των ακτινογραφιών συναντήσαμε και πάλι την πριγκίπισσα Σοφία. Είχε συνοδεύσει τον Χουάν Κάρλος στον «Ευαγγελισμό» για να του κάνουν πλάκες στο αριστερό του χέρι που είχε τραυματιστεί από πτώση του από το άλογο και το είχε σε γύψο.
Ο Σινάτρα ήταν βιαστικός γιατί από τον «Ευαγγελισμό» θα πήγαινε κατευθείαν στο αεροδρόμιο για να πάρει το αεροπλάνο για το Ισραήλ. Τις συναυλίες της Αθήνας θα τις έδινε μετά το Ισραήλ. Οταν το άκουσε η Σοφία έσπευσε να βγάλει τον Χουάν Κάρλος από τον ακτινογραφικό θάλαμο για να δώσει τη θέση του στον βιαστικό Σινάτρα. Είχαν τσακιστεί στις ευγένειες, βασιλιάδες, πριγκίπισσες, καθηγητές, γιατροί, νοσοκόμες. Ηταν ο Σινάτρα το πρόσωπο της ημέρας!
Προτού φύγει για το Ισραήλ, μου είχε ανοίξει έναν απεριορίστου ποσού λογαριασμό στην τράπεζα «νον λίμιτεντ ακάουντ» στο όνομά μου με την εντολή να πληρώνω όλα τα έξοδα. Θυμάμαι πως όταν μου έφερε τον λογαριασμό ο σοφέρ, ο Φώντας, που είχε αναλάβει τη μίσθωση και διακίνηση των μαύρων λιμουζινών που είχα κλείσει για τις μετακινήσεις του συγκροτήματος Σινάτρα, μου φάνηκε υπερβολικός και του συνέστησα να μου εξασφαλίσει το καλώς έχειν από τον Σινάτρα. Οταν ξαναγύρισε ο Φώντας με το τιμολόγιό του, το ποσό είχε διπλασιαστεί. Αυτός ήταν ο Φρανκ Σινάτρα. Οσοι έλληνες τεχνικοί δούλεψαν για τις συναυλίες και για τα συνεργεία της τηλεόρασης πληρώθηκαν πλουσιοπάροχα. Βέβαια, είχε και ξόδευε. Αλλοι όμως έχουν και θέλουν να κερδίσουν κι ακόμα πιο πολλά.
Τον συνόδευσα στο αεροδρόμιο όπου ήταν «υπ' ατμόν» το προσωπικό του αεροπλάνο, που τον περίμενε για να τον πάει στο Τελ Αβίβ. Μου πρότεινε να μπω και εγώ μέσα στο αεροπλάνο για να μας σερβίρει ο «σεφ» του το γεύμα. Προτού τελειώσει καλά καλά το φαγητό, ένιωσα ότι το αεροπλάνο άρχισε να τροχοδρομεί! Επρόκειτο για ένα «καψόνι» του Σινάτρα που μου έκανε για να με κοψοχωλιάσει! Του είπα: «Πού με πας; Αφού δεν έχω ούτε το διαβατήριο μαζί μου». Γέλασε με την καρδιά του, ενώ έδινε εντολή στον πιλότο να ξαναγυρίσει πίσω.
Στο αεροδρόμιο του Τελ Αβίβ, όπως πληροφορήθηκα από τα τηλεγραφήματα των διεθνών δημοσιογραφικών πρακτορείων, τον περίμεναν 10.000 θαυμαστές του, που του επεφύλαξαν αποθεωτική υποδοχή!
Στο τέλος της εβδομάδας ξαναήρθε στην Αθήνα για να δώσει τις συναυλίες στο Ηρώδειο. Το ρωμαϊκό ωδείο ήταν κυριολεκτικά κατάμεστο και τις δύο βραδιές. Στην πρώτη συναυλία ήρθε να τον χειροκροτήσει ολόκληρο το υπουργικό συμβούλιο με τον βασιλέα και τη βασίλισσα στην πρώτη σειρά.
Στο μέσον της συναυλίας ξαφνικά σταματάει να τραγουδάει, προφανώς προσχεδιασμένα, ζητάει συγγνώμη από το κοινό και απευθυνόμενος προς την «κουίντα» παρακαλεί να του φέρουν ένα φλιτζάνι τσάι. Παίρνει ο Σινάτρα το φλιτζάνι και με τη μεγαλύτερη... αναίδεια γυρίζει το κουτάλι για να διαλύσει τάχατες τη ζάχαρη, ενώ επιθεωρεί με το βλέμμα του τις καμάρες του Ηρωδείου. Και εκείνη τη στιγμή, ατάκα, το αστείο του: «Τόσα χρήματα πήρατε από το Σχέδιο Μάρσαλ και αφήσατε το θέατρο σ' αυτά τα χάλια!». Το κοινό φυσικά τον καταχειροκρότησε!
Εδώ τελειώνω το ιστόρημα της παραχώρησης του Ηρωδείου στον Φρανκ Σινάτρα. Εγώ θα έλεγα, ένας τέτοιος Αϊ-Βασίλης ας ξανάρθει, και ας του παραχωρήσουμε και πάλι το Ηρώδειο. Άλλωστε, τόσες ιεροσυλίες γίνονται κάθε καλοκαίρι στο όνομα της Τέχνης στο Ηρώδειο, που η συναυλία του Σινάτρα είναι απλό πταίσμα σε σύγκριση με τα «εγκλήματα» που συντελούνται στο αρχαίο ωδείο και με κρατική μάλιστα επιχορήγηση.

Πηγές: Εφημερίδα το Βήμα, φύλλο 17/5/1998 | Θεόδωρος Κρίτας: «Όπως τους γνώρισα», εκδόσεις Καστανιώτη

 

Ο Σινάτρα του ροζ και της μαφίας

Πολύ πρόσφατα (19/11/2011) η εφημερίδα Real News αναδημοσίευσε στο σαββατιάτικο φύλλο της, τον ισχυρισμό του συγγραφέα και ερευνητή Darwin Porter, σύμφωνα με τον οποίο ο Σινάτρα δε δίστασε να παίξει ρόλο σε ταινία πορνό. Ήταν κατά τον Porter τη δεκαετία του 1930, όπου ο έφηβος άνεργος και άστεγος Σινάτρα έπρεπε να επιβιώσει, παίζοντας ρόλο σε ταινία ενηλίκων για λίγα δολλάρια. Σύμφωνα με τον Porter, η αποκάλυψη ανήκει στον ηθοποιό Peter Lawford, φίλο του Σινάτρα, για μία ιστορία που ο καλλιτέχνης προσπάθησε να κρατήσει κρυφή σε όλη τη διαδρομή του. Κάτι που είτε το κατάφερε, αν δεχθούμε πως το γεγονός όπως περιγράφεται δε στερείται αλήθειας, είτε αποτελεί προϊόν φαντασίας των μετά θάνατον ερευνητών της ζωής και του έργου αυτού του αναμφισβήτητα σημαντικού καλλιτέχνη.

Ήταν η δεκαετία του ’30 όπου ο 19χρονος Φρανκ Σινάτρα ήταν άνεργος, άστεγος και καταπονημένος. Γι’ αυτό και αποδέχτηκε σχετικά εύκολα την πρόταση να συμμετάσχει σε ταινία ενηλίκων, για την οποία πληρώθηκε το 1934 με 100 δολάρια. Τον ισχυρισμό αυτό διατυπώνει ο ερευνητής συγγραφέας Darwin Porter, που επί δεκαετίες αναζητά άγνωστες πτυχές της ζωής του διάσημου καλλιτέχνη. Μπορεί ο Sinatra να επέλεξε να συμμετάσχει στην ταινία για λόγους επιβίωσης, αλλά σύμφωνα με τον συγγραφέα, αγωνίστηκε μία ολόκληρη ζωή για να κρατήσει κρυφό το... ροζ μυστικό του. Σύμφωνα με τον Porter, την αποκάλυψη τού την έκανε ο ηθοποιός Peter Lawford, μέλος της «συμμορίας των 5» του Sinatra, την οποία αποτελούσαν μαζί με τους Dean Martin και Sammy Davis Jr.
Όπως αποκάλυψε ο Lawford, ο Davis που ήταν συλλέκτης ταινιών πορνό, είχε ένα αντίγραφο του «The Masked Bandit», στιγμιότυπα από την οποία πρόβαλε σε μοντάζ που έκανε με την ταινία το «Βαθύ Λαρύγγι» για καλεσμένους του το 1972. Επειδή ο Sinatra εμφανίζεται ως μασκοφόρος, κανείς δεν κατάλαβε ποιος ήταν ο λεπτοκαμωμένο νεαρός ανάμεσα σε δύο γυμνές ηθοποιούς. Κανείς εκτός από τους τρεις άνδρες, τους Lawford, Davis και Sinatra, ο οποίος ωστόσο δεν φάνηκε να απολαμβάνει και ιδιαίτερα τη φάρσα του Davis, τον οποίο αποφάσισε να «διαγράψει» από τη ζωή του. Στη συνέχεια ωστόσο σκέφτηκε μήπως για λόγους αντεκδίκησης, εκείνος έδινε στη δημοσιότητα την ταινία και συνέχισε να έχει φιλικές σχέσεις μαζί του, ενώ χρόνια αργότερα ο Davis συμφώνησε να καταστρέψει το αντίγραφό του.
Ο Porter που έχει γράψει τη βιογραφία αρκετών καλλιτεχνών, σχολίασε ότι πολλοί διάσημοι αστέρες αναγκάστηκαν να συμμετέχουν σε ακατάλληλες για ανηλίκους ταινίες, καθώς οι εποχές ήταν δύσκολες και δεν είχαν ούτε να φάνε όταν άρχιζαν την καριέρα τους.
Άλλος συγγραφέας, ο James Kaplan, βιογράφος του Sinatra, ανέφερε ότι δεν είχε ακούσει ποτέ για την πορνό ταινία του Sinatra, ενώ θεωρεί πιθανό ο Lawford να επινόησε την ιστορία αυτή γιατί τη δεκαετία του ’60 μάλωσαν και πλέον δεν ήταν φίλοι.

Πηγή: Real News | Πρωτογενής πηγή: Daily Mail

Οι ροζ ιστορίες δε είναι παρά μία σημείωση στο βιβλίο Σινάτρα συγκριτικά με το κεφάλαιο που λέγεται μαφία. Οι μαρτυρίες λένε πως σχεδόν ταυτόχρονα με τη μουσική του ενασχόληση ξεκίνησε και η σχέση του με τη μαφία και τους ανθρώπους του υποκόσμου. Μία σχέση που ελάχιστα αμφισβτείται και που κατά καιρούς κοσμείται με νέα στοιχεία που έρχονται στην επιφάνεια. Έτσι φαίνεται το άστρο του χρειάστηκε τη βοήθεια ανθρώπων του περιθωρίου για να πρωτοφωτιστεί μιας και  μαφιόζοι, έμποροι ναρκωτικών και βαποράκια των κακόφημων γειτονιών του Νιού Τζέρσεϊ φαίνεται πως βοήθησαν  το Σινάτρα στο ξεκίνημά του, προωθώντας τις εμφανίσεις του στα διάφορα νάιτ κλαμπ της πόλης. Μάλιστα, εικάζεται μία στενή σχέση ολόκληρης της οικογένειας Σινάτρα με πολλά μέλη του συνδικάτου του εγκλήματος. Σχεδόν όλοι οι βιογράφοι του καλλιτέχνη, που έχουν ως τώρα κυκλοφορήσει σχετικά βιβλία και δημοσιεύσεις επικαλούνται ή παρουσιάζουν μαρτυρίες, συνεντεύξεις και ντοκουμέντα που με τον έναν ή τον άλλο τρόπο επιβεβαιώνουν τους ισχυρούς δεσμούς και τις στενές επαφές όλων των τύπων, του Σινάτρα με τη μαφία.Έτσι, καταγράφεται στην ιστορία η «φιλία» του καλλιτέχνη με το διαβόητο μαφιόζο Λάκι Λουτσιάνο (Lucky Luciano), που κατά πολλούς θεωρείται ο πατέρας του οργανωμένου εγκλήματος.  Λέγεται πως η έρευνα από τους αστυνομικούς στο σπίτι του αρχηγού της μαφίας, που ακολούθησε τη σύλληψη του αποκάλυψε την ύπαρξη μιας χρυσής ταμπακιέρας με την ενυπόγραφη αφιέρωση του Σινάτρα: «Στον αγαπημένο μου φίλο Λάκι». Οι σχέσεις του Σινάτρα με τη μαφία ήταν πάντα στενές, με αποκορύφωμα τη στήριξη της υποψηφιότητας του Τζων Κέννεντι στις προεδρικές εκλογές του 1965. Ωστόσο, όταν μετά την εκλογή του ο Κέννεντι επιδόθηκε σε έναν ανελέητο αγώνα κατά τις μαφίας, ο Σινάτρα δεν άλλαξε στρατόπεδο στηρίζοντας τους «φίλους» του υποκόσμου μέσω εσόδων από τις συναυλίες του.
Ένα σενάριο, που κατά τους πολλούς θεωρείται πέρα για πέρα αληθινό, θέλει το Σινάτρα, όντας διάσημος και υπεράνω πάσης υποψίας να κάνει συχνά το «βαποράκι» της μαφίας, μεταφέροντας μεγάλα μαύρα χρηματικά ποσά στις αποσκευές του, στα πάμπολα ταξίδια του εντός και εκτός της χώρας για συναυλίες. Μάλιστα, ένας εκ των βιογράφων του αναφέρει πως μία φορά κινδύνευσε παρά τρίχα να συλληφθεί, αλλά διασώθηκε την τελευταία στιγμή όταν έγινε αντιληπτός από δεκάδες θαυμάστριές του. Είναι γνωστό πως περνούσε ξένοιαστες ώρες χαλάρωσης στο σπίτι πλούσιας οικογένειας του Μαϊάμι, πρωτοξαδέρφια του Αλ Καπόνε.
Μία ακόμη σελίδα που δεν έχει καθόλου ξεθωριάσει σε αυτό το μακροσκελές σήριαλ της σχέσης του Σινάτρα με τη μαφία, αποτελεί η τετραήμερη παραμονή του πρώτου στην Αβάνα της Κούβας, στο ξενοδοχείο Νασιονάλ στη μεγάλη συγκέντρωση των νονών του οργανωμένου εγκλήματος, λίγο μετά τη λήξη του δεύτερου παγκόσμιου πολέμου. Μία εκδήλωση που φέρεται να οργανώθηκε από τον συνιδιοκτήτη του ξενοδοχείου Εβραίο μαφιόζο Μάγιερ Λάνσκυ, ενώ ο αφανής εταίρος του φαίνεται πως ήταν ο διεφθαρμένος δικτάτορας της Κούβας Μπατίστα.
Αξίζει να σημειώσουμε το γεγονός πως όλα τα παραπάνω δεν αποκαλύφθηκαν χθες. Ήταν γνωστά, έστω και σε πολύ μικρότερο βαθμό, όσο ο Σινάτρα μεσουρανούσε στο καλλιτεχνικό στερέωμα. Και επηρέασαν σε ένα βαθμό την κοινή γνώμη, βοηθούντος και του «στημένου» ξυλοδαρμού του δημοσιογράφου Λη Μόρτιμερ, που τον δυσφήμισε. Παρά την πρόσκαιρη κάμψη της καριέρας του την περίοδο αυτή, επανήλθε με τιμές και δάφνες στο προσκήνιο, εξαργυρώνοντας το γνήσιο ταλέντο του και την επιμονή του σε βραβεία όσκαρ και γκράμμυ. Είναι πάντως απορίας άξιο το πως η μάλλον συντηρητική στο μεγαλύτερο μέρος της αμερικανική κοινωνία ελάχιστα επηρεάστηκε από τα λεγόμενα και τα γραφόμενα για το βίο του Σινάτρα, δίνοντας διαστάσεις μύθου στην καλλιτεχνική του προσφορά. Και σε αυτό βέβαια το τελευταίο υπάρχει μία εξήγηση, καθώς ο ίδιος ο Σινάτρα φρόντιζε να κρατά το προφίλ του ισορροπημένο, βοηθώντας και στηρίζοντας ανθρώπους. Για κάθε κακή φήμη που έβγαινε προς τα έξω, ο ίδιος φρόντιζε να βγάζει μία άλλη που να την αναιρεί.

 

His way

Ο Σινάτρα παραμένει ένας θρύλος της αμερικανικής τέχνης. Έχουν περάσει πάνω από δέκα χρόνια από το θάνατό του και ένας ορυμαγδός αποκαλύψεων ως προς το βίο του έχει κατακλύσει τα παραδοσιακά και τα νεότερα μίντια. Ωστόσο, τίποτα δε δείχνει ικανό να σκιάσει τον Σινάτρα ως φωνή, ως ταλέντο και να θέσει εν αμφιβόλω την ουσιαστική καλλιτεχνική του υπόσταση. Αν υποθέσουμε ή και να δεχθούμε ακόμη πως ο Σινάτρα που όλοι  ξέρουμε δε θα υπήρχε δίχως την χείρα βοηθείας του υποκόσμου, αυτό το σενάριο στη συνείδηση των ανθρώπων παραμένει υποθετικό. Γιατί η πραγματικότητα λέει πως η τέχνη δίνει μετά θάνατον, οριστικά και αμετάκλητα και σε μία σχεδόν αυτόκλητη διαδικασία, άφεση αμαρτιών.
Δίκαια ή άδικα; Είναι ένα ερώτημα που τίθεται αυτόματα και που σίγουρα προκαλεί και συζητήσεις. Κατά τη γνώμη μου, δίκαια. Διότι, ο θάνατος του καλλιτέχνη στην πράξη συμπαρασύρει την ανθρώπινη υπόστασή του. Είναι κάτι σαν το διαχωρισμό ψυχής και σώματος που επικαλούνται οι θρησκείες και τα δόγματα. Ο άνθρωπος – καλλιτέχνης πεθαίνει. Αλλά ο καλλιτέχνης άνθρωπος ζει μέσα από το έργο του και μόνο αυτή του η πλευρά έχει νόημα για τους αναζητούντες την τέχνη και μόνο αυτή. Η γνώση των ιστορικών στοιχείων και γεγονότων παραμένει βέβαια πάντα ουσιώδης και επιβεβλημένη και πάντα οφείλει να συνοδεύει πρόσωπα και καταστάσεις. Ωστόσο ως προς την τέχνη την ίδια, το έργο είναι αυτό που μένει, με σιγουριά μακριά από όλα τα ανθρώπινα, τα πάθη, τα μίση, τον τρόπο ζωής, τις αδυναμίες. Και έτσι τότε μπορεί να εστιάσει στον αρχικό του προορισμό που είναι μοναδικός και ιδιαίτερος για κάθε αναγνωρισμένης αξίας καλλιτεχνικό δημιούργημα και που πάντα έχει να κάνει με τον άνθρωπο και όλα αυτά που πηγάζουν ή που στέκονται γύρω από αυτόν. 
Ο Σινάτρα δύο χρόνια πριν ανακοινώσει επίσημα την αποχώρησή του από τη μουσική –που όπως είδαμε έμελλε τελικά να είναι προσωρινή- ηχογράφησε ένα τραγούδι που θα μπορούσε κάλλιστα να είναι το κύκνειο άσμα του. Ένα τραγούδι σε στίχους του Πολ Άνκα, εκ προοιμίου καταδικασμένο να ζήσει στην αφάνεια, που όμως έμελλε να γίνει ένα από τα πιο πολυτραγουδισμένα και πιο πολυδιασκευασμένα κομμάτια στην ιστορία της παγκόσμιας μουσικής και δισκογραφίας. Το τραγούδι «My way» γράφτηκε από τον Άνκα πάνω στη μελωδία ενός γαλλικού τραγουδιού, μιλώντας τη γλώσσα του Σινάτρα. Ο ίδιος ο στιχουργός του παραδέχεται ρητά πως το έγραψε από το Σινάτρα, για τον Σινάτρα. Παραδέχεται ακόμη πως οι πάντες προεξοφλούσαν την αποτυχία του ως ένα μίζερο και καταθλιπτικό τραγούδι.  Ο Φρανκ Σινάτρα το ηχογράφησε το 1968 και καταγράφεται ως ένας από τους πιο σημαντικούς σταθμούς στην καριέρα του. Από τότε μέχρι σήμερα, το «My way» τραγουδήθηκε από τα χείλη του Άνκα, του Πρίσλεϋ, των Σεξ Πίστολς, του Παβαρότι και του Καρέρας, της Ντόροθυ Σκουάιρς, της Νίνα Σιμόν, της Σίρλεϋ Μπάσεϋ, της Νίνα Χάγκεν, των U2, του Robbie Williams, του Gonzo από τα Muppets και από δεκάδες άλλους καλλιτέχνες.
Ανεξάρτητα από το ποιος ήταν ο Σινάτρα, ανεξάρτητα από την καριέρα του, τις διασυνδέσεις του και τον προσωπικό του βίο, ανεξάρτητα από τη μουσική βιομηχανία και τους σταρ που βγάζει και συντηρεί δίκαια ή άδικα, ανεξάρτητα από τους θαυμαστές και τους επικριτές, ανεξάρτητα ακόμη κι από την ίδια τη μουσική και τα τραγούδια της, θα συμφωνήσουμε νομίζω πως είναι ευτυχής όποιος μπορεί στο τέλος μιας μεγάλης διαδρομής να πει με σιγουριά: «I did it my way».

My Way
And now, the end is here / And so I face the final curtain
My friend, I'll say it clear / I'll state my case, of which I'm certain
I've lived a life that's full / I traveled each and every highway
And more, much more than this, I did it my way
Regrets, I've had a few
But then again, too few to mention
I did what I had to do and saw it through without exemption
I planned each charted course, each careful step along the byway
And more, much more than this, I did it my way
Yes, there were times, I'm sure you knew
When I bit off more than I could chew
But through it all, when there was doubt
I ate it up and spit it out
I faced it all and I stood tall and did it my way
I've loved, I've laughed and cried
I've had my fill, my share of losing
And now, as tears subside, I find it all so amusing
To think I did all that
And may I say, not in a shy way,
Oh, no, oh, no, not me, I did it my way
For what is a man, what has he got?
If not himself, then he has naught
To say the things he truly feels and not the words of one who kneels
The record shows I took the blows and did it my way!

 

Οι απόψεις και οι σκέψεις των συνεργατών του Ορφέα δεν ταυτίζονται απαραίτητα με τη γνώμη του περιοδικού.
Απαγορεύεται αυστηρά η χρήση και η αναδημοσίευση του συνόλου ή μέρους των άρθρων του Ορφέα, χωρίς προηγούμενη άδεια των υπευθύνων του περιοδικού και του συντάκτη και χωρίς ταυτόχρονη αναφορά της επωνυμίας του περιοδικού, του ονοματεπωνύμου του συντάκτη και του ακριβούς συνδέσμου του άρθρου

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΧΟΛΙΑ

RSS

ΤΑ ΠΙΟ ΔΙΑΒΑΣΜΕΝΑ (90d)

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

ΕΙΠΑΝ - ΕΓΡΑΨΑΝ

Που να σε ταξιδέψω, γυαλιά και λαμαρίνες, γεμίσανε τα χρόνια, με εκτελεσμένους μήνες.
Κώστας Τριπολίτης

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ / ΑΥΡΙΟ

18/11/1985 Πέθανε ο συνθέτης και τραγουδιστής του ρεμπέτικου Δημήτρης Γκόγκος ή Μπαγιαντέρας
19/11/1944 Γεννήθηκε στη Λευκάδα η μέτζο-σοπράνο Αγνή Μπάλτσα
19/11/1959 Γεννήθηκε ο συνθέτης Νίκος Ζούδιαρης

ΤΥΧΑΙΑ TAGS