Ο Μάνος Χατζιδάκις, δύο χρόνια μετά τα «Παιδιά του Πειραιά» και το πολυσυζητημένο όσκαρ για το τραγούδι του στην ταινία του Ζυλ Ντασέν «Ποτέ την Κυριακή», γράφει τη μουσική για τη θεατρική παράσταση - μιούζικαλ «Οδός Ονείρων» που ανεβαίνει στο θέατρο Μετροπόλιταν της οδού Πατησίων στις αρχές του καλοκαιριού του 1962 σε σκηνοθεσία Αλέξη Σολωμού. Μία μουσική – σταθμός στη διαδρομή του Χατζιδάκι, όπως τουλάχιστον την ανέδειξε η ίδια η ιστορία και μία παράσταση – σταθμός για τα θεατρικά δρώμενα στην Αθήνα μιας ταραγμένης εποχής. Στην παράσταση πρωταγωνίστησαν ο Δημήτρης Χορν, η Ρένα Βλαχοπούλου, η Ζωή Φυτούση, η Μάρω Κοντού, ο Γιώργος Κωνσταντίνου και πολλοί ακόμη ηθοποιοί κυρίως νεότερης ηλικίας τότε. Αναμεσα τους ο νεαρός Γιώργος Μαρίνος που είχε την τύχη να ταυτίσει τη συμμετοχή του με την ερμηνεία του ομώνυμου τραγουδιού, ο Ντίνος Καρύδης. Τα σκηνικά και τα κοστούμια ήταν του Μίνωα Αργυράκη, ενώ οι χορογραφίες του Μανώλη Καστρινού. Η μουσική ήταν ζωντανή, από την πολυπληθή ορχήστρα του θέατρου «Μετροπόλιταν» τη διεύθυνση της οποίας είχε ο Στέλιος Καφαντάρης. Και όπως ήδη είπαμε η μουσική και τα τραγούδια ανήκουν στο Μάνο Χατζιδάκι, με στίχους του ίδιου του συνθέτη, του Νίκου Γκάτσου, του Ιάκωβου Καμπανέλλη και άλλων.
Η Οδός Ονείρων συστήθηκε στο αθηναϊκό κοινό σαν μία ιδιόρυθμη μουσική παράσταση που είχε σχεδόν τα πάντα: εκλεκτούς πρωταγωνιστές, θεατρικά δρώμενα, χορευτικά μέρη, στίχους, τραγούδια, μουσική δια χειρός Χατζιδάκι, κινηματογραφικά στιγμιότυπα από ένα μικρού μήκους σατιρικό φιλμάκι με πρωταγωνιστή το συνθέτη και τη Ρένα Βλαχοπούλου. Και είχε κι άλλα. Ερμηνείες ψυχής, υπεροχη μουσική και ένα concept που παραπέμπει στις ευαισθησίες του νου και της ψυχής, στις κρυφές ελπίδες, τα ανεκπλήρωτα όνειρα, τη χαμένη αθωότητα. Όλα αυτά μέσα από τους κατοικους μιας Αθηναικής γειτονιάς που διηγούνται τις ιστορίες και κάνουν τις ευχές τους πραγματικότητα μέσα από το φακό ενός περιπλανώμενου φωτογράφου.

Πριν ακόμη πέσει η αυλαία των παραστάσεων, εν έτει 1962 κυκλοφόρησε και ο ομώνυμος δίσκος με τη μουσική και τα τραγούδια τους, από την Columbia. Και έχει τραγούδια που αγαπηθηκαν πολύ και κλασικά τραγουδια. Το θρυλικό θέμα της «Οδού Ονείρων», «Όνειρο παιδιών της γειτονιάς» με το Γιώργο Μαρίνο και τον «Ηθοποιό» με το Δημήτρη Χορν. Η Μάρω Κοντού τραγουδά τη «Μαύρη Φορντ», ο Λάκης Παππάς τη «Μανούλα μου», η Ζωή Φυτούση το «Έφυγε το τρένο». Κι όμως, τα περίφημα πνευματικά δικαιώματα και οι αντιπαλότητες μεταξύ των εταιριών, στέρησαν από τη «δισκογραφική» Οδό Ονείρων τα τραγούδια της πρωταγωνίστριας (και κατά πολλές μαρτυρίες εμπνευστή των παραστάσεων) Ρένας Βλαχοπούλου, μιας και η ηθοποιός τότε ανήκε σε άλλη εταιρία. Δεν υπήρχε καν το όνομά της στους συντελεστές, ενώ όπως προκύπτει από πολλές μαρτυρίες στη σπουδαία αυτή ηθοποιό πιθανότατα χρωστάμε τη γέννηση του έργου. Ούτε είναι τυχαίο πως λίγο έχει συνδεθεί το όνομα της Ρένας Βλαχοπούλου με το έργο αυτό και σίγουρα οι περισσότεροι δε γνωρίζουν καν πως συμμετείχε στις παραστάσεις, σε αντίθεση με το Δημήτρη Χορν, το Γιώργο Μαρίνο ή τη Μάρω Κοντού των οποίων οι φωνές συντροφεύουν τα τραγουδια της Οδού Ονείρων στο δίσκο. Η Οδός Ονείρων επανεκδόθηκε σε δίσκο 33 στροφών και το 1972, πάλι από την Columbia (ΕΜΙ) και αργότερα, το Σεπτέμβρη του 1989 σε cd από τη MINOS-EMI.
Έπρεπε να φθασουμε στην επανέκδοση του 2000, σε cd πάντα για να δούμε να αναγράφεται και η συμμετοχή της Ρένας Βλαχοπούλου και να θυμηθούμε ή να φανταστούμε τα «σοκάκια» των Ονείρων μέσα από ένα καλοφτιαγμένο πολυσέλιδο ένθετο με φωτογραφικό υλικό και άλλες πληροφορίες από τις ιστορικές εκείνες παραστάσεις. Ηχογραφήσεις όμως με τη φωνή της Ρένας Βλαχοπούλου, δεν υπάρχουν και ίσως δυστυχώς ίσως δεν ακούσουμε ποτέ. Ο Χατζιδάκις, όσο παίζονταν οι παραστάσεις επέλεξε συχνά την «τονωτική ένεση» των guest stars. Έτσι, σε παραστάσεις του καλοκαιριού του 1962 εμφανίστηκαν η Αλίκη Βουγιουκλάκη, η οποία μαλιστα και τραγούδησε μεγάλες κινηματογραφικές χατζιδακικές επιτυχίες της –όσο κι αν ο ίδιος ο συνθέτης πολλακοις τις αποκήρυξε-, η Νάνα Μούσκουρη και ο Ευγένιος Σπαθάρης μαζί με τον Καραγκιόζη του. Δυστυχώς, η ανθρώπινη αμελεια και ο χρόνος έθαψε εύκολα κι άλλα μοναδικά ντοκουμέντα.

Η Οδός Ονείρων ταυτίστηκε με το Μάνο Χατζιδάκι. Είναι σχεδόν αδύνατο να χωρίσει κανείς αυτό το έργο από το συνθέτη του, με ένα σχεδόν μαγικό τρόπο το ένα παραπέμπει στο άλλο. Κι εγώ προσωπικά, θεωρώ την Οδό Ονείρων ένα από τα πιο αντιπροσωπευτικά έργα του Χατζιδάκι. Ένα από τα πιο «δικά» του έργα. Ο χρόνος στάθηκε φίλος και αρωγός στο έργο αυτό –και πως θα μπορούσε να είναι αλλιώς-, οι μουσικές και τα τραγούδια αγαπήθηκαν και βρήκαν τη μόνιμη θέση τους στα σπίτια και στις καρδιές μας. Ας τα θυμηθούμε, μαζί με τους γεννήτορες και εκφραστές τους, όπως αναφέρονται στην παρουσίαση του δίσκου στο επίσημο site του Μάνου Χατζιδάκι.

ΟΔΟΣ ΟΝΕΙΡΩΝ
1 ΠΡΟΛΟΓΟΣ (η Λατέρνα και ο Μάνος Χατζιδάκις)
στίχοι: Μάνος Χατζιδάκις, τραγούδι: Μάνος Χατζιδάκις
2 ΟΝΕΙΡΟ ΠΑΙΔΙΩΝ ΤΗΣ ΓΕΙΤΟΝΙΑΣ (Οδός Ονείρων, Νυχτερινός χορός, Οδός Ονείρων)
στίχοι: Μάνος Χατζιδάκις, τραγούδι: Γιώργος Μαρίνος και χορωδία
3 Η ΜΑΥΡΗ FORD
στίχοι: Μάνος Χατζιδάκις, τραγούδι: Μάρω Κοντού και χορωδία
4 ΑΕΡΙΚΟ (χορός)
Το ορχηστρικό “Αερικό” δεν υπήρχε στην αρχική έκδοση του έργου.
Περιλήφθηκε για πρώτη φορά στην έκδοση του έργου σε CD που κυκλοφόρησε το 2000.
5 ONΕΙΡΟ ΓΙΑ ΤΕΝΤΙΜΠΟΗΔΕΣ (Twist)
6 ΟΙ ΑΔΕΛΦΕΣ ΤΑΤΑ στίχοι: Αλέξης Σολομός, τραγούδι: Μάρω Κοντού, Ζωή Φυτούση, Σούλα Μπάστα, Νίκη Λεμπέση, Γιώργος Ζωγράφος
7 ΜΑΝΟΥΛΑ ΜΟΥ
στίχοι: Ιάκωβος Καμπανέλλης, τραγούδι: Λάκης Παππάς
Τα τραγούδια “Μανούλα μου” και “Κυρ Μιχάλης” γράφτηκαν από το Μάνο Χατζιδάκι το 1959 για το ανέβασμα του έργου του Ιάκωβου Καμπανέλλη ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΧΩΡΙΣ ΟΝΟΜΑ.
Στη συνέχεια ακούστηκαν και στην ΟΔΟ ΟΝΕΙΡΩΝ και πρωτοηχογραφήθηκαν μαζί με τα τραγούδια αυτής της παράστασης.
8 ΧΑΤΖΙ-ΧΑΤΖΙ (Χορός σε 5/8)
9 ΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ (Χασάπικο)
10 ΚΥΡ-ΜΙΧΑΛΗΣ στίχοι: Ιάκωβος Καμπανέλλης, τραγούδι: Λάκης Παππάς
Τα τραγούδια “Μανούλα μου” και “Κυρ Μιχάλης” γράφτηκαν από το Μάνο Χατζιδάκι το 1959 για το ανέβασμα του έργου του Ιάκωβου Καμπανέλλη ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΧΩΡΙΣ ΟΝΟΜΑ.
Στη συνέχεια ακούστηκαν και στην ΟΔΟ ΟΝΕΙΡΩΝ και πρωτοηχογραφήθηκαν μαζί με τα τραγούδια αυτής της παράστασης.
11 Ο ΗΘΟΠΟΙΟΣ
στίχοι: Μάνος Χατζιδάκις, τραγούδι: Δημήτρης Χόρν
12 ΕΦΥΓΕ ΤΟ ΤΡΕΝΟ (Χορευτικός αυτοσχεδιασμός, Έφυγε το τρένο)
στίχοι: Νίκος Γκάτσος, τραγούδι: Ζωή Φυτούση
13 ΤΟ PARTY στίχοι: Μάνος Χατζιδάκις, τραγούδι: Δημήτρης Χόρν
14 ΤΟ ΠΟΥΛΙ στίχοι: Μίνως Αργυράκης, τραγούδι: Μάρω Κοντού
15 ΕΠΙΛΟΓΟΣ (η Λατέρνα και ο Μάνος Χατζιδάκις) στίχοι: Μάνος Χατζιδάκις, τραγούδι: Μάνος Χατζιδάκις

Κάπου εδώ, ας τελειώσουμε έτσι όπως αρχίσαμε: «Εδώ τελειώνει η μουσική για την οδό ονείρων. Εδώ τελειώνουν τα όνειρα. Που μου δανείσατε οι ίδιοι μια βραδυά δίχως να το γνωρίζετε. Τώρα είναι αργά. Κι όλοι οι φίλοι μου έχουν αποκοιμηθεί. Εγώ αθεράπευτα πιστός σ’αυτόν τον δρόμο θα ξαγρυπνήσω ως το πρωί για να μαζέψω τα καινούρια όνειρα που θα γεννήσετε. Να τα φυλάξω και να σας τα ξαναδώσω μια άλλη φορά, πάλι σε μουσική. Καληνύχτα …» [Μάνος Χατζιδάκις, επίλογος από την Οδό Ονείρων]

Επισκεφθείτε το επίσημο site του Μάνου Χατζιδάκι ση διεύθυνση: www.hadjidakis.gr