Εύφωνα και παράφωνα

Πολύ πρόσφατα έπεσε στα χέρια μου δελτίο τύπου, με τον τίτλο «Ανοιχτή επιστολή - προειδοποίηση των Ελλήνων συνθετών και στιχουργών» το οποίο υπογράφουν πλήθος συνθετών και στιχουργών και το οποίο δημοσιεύσαμε στον Ορφέα (η δημοσίευση εδώ). Πρόκειται για διαμαρτυρία έναντι ενός σχεδίου νόμου που προωθεί το Υπουργείο Πολιτισμού και που επιδιώκει να «βάλει τάξη» για μία ακόμη φορά στα πνευματικά δικαιώματα της τέχνης. Την ίδια μέρα διάβασα στο μουσικό περιοδικό Όγδοο (odgoo.gr), άρθρο του γνωστού και πολύ σημαντικού δημοσιογράφου και στιχουργού Λευτέρη Παπαδόπουλου πάνω στο θέμα αυτό (το άρθρο εδώ).

Ο Λευτέρης Παπαδόπουλος, ξεκινώντας με τη φράση "νέα δεινά περιμένουν το ελληνικό τραγούδι" καταθέτει με λίγα λόγια κάποιες σκέψεις του, μη διστάζοντας, με τη γνωστή λανθάσουσα και πάντα ιδιαίτερη γλώσσα που όμως λέει την αλήθεια, να χαρακτηρίσει "φρικώδες" το νομοσχέδιο αυτό.
Δεν έχω λόγους να το αμφισβητήσω τα λεγόμενα του Λευτέρη Παπαδόπουλου, χρόνια αναγνώστης της στήλης του στα Νέα σέβομαι την κρίση του, παρά το γεγονός πως δεν έχω γνώση αυτού του περιβόητου σχεδίου νόμου. Άλλωστε, γνωρίζοντας και μόνο την πάγια στάση και αντίληψη των διορισμένων νομοθετών αυτής της χώρας και χωρίς να έχω διαβάσει ίχνος αυτής της νέας «μεταρρύθμισης» δικαιούμαι να μαντέψω πως μάλλον είναι και φρικώδες και τερατώδες και επικίνδυνο και πολλά άλλα κοσμητικά επίθετα μαζί. Όμως αυτό δεν είναι το θέμα μου. Το θέμα μου είναι κάποιες άλλες σκέψεις βαλμένες σε μία ανοιχτή επιστολή προς τον πάντα αγαπημένο δημιουργό. Και την αφορμή μου έδωσε η ακόλουθη φράση του, προς το τέλος του κειμένου: «Και οι δημιουργοί, μένουν χωρίς δεκάρα, δεδομένου ότι η δισκογραφία έχει πεθάνει, δισκοπωλεία δεν υπάρχουν και τα τραγούδια «κατεβαίνουν» από τα κομπιούτερ αμέσως δωρεάν. Το κράτος, δεν έχει αναλάβει καμιά πρωτοβουλία για την αντιμετώπιση της πειρατείας, αυτής της μάστιγας, που συνθλίβει, επί δεκαετίες, τους δημιουργούς.»

Αγαπητέ κύριε Λευτέρη Παπαδόπουλε
Η δισκογραφία έχει πεθάνει, έχετε δίκιο. Όπως έχετε δίκιο ως δημιουργός να διαμαρτύρεστε, κι εσείς και οι υπόλοιποι, για ότι σας ανήκει δικαιωματικά και σας το στερούν. Η τέχνη είναι η δουλειά σας και πρέπει να ζήσετε από αυτή. Και επιπλέον το έργο σας είναι δικό σας και μόνο και τα όσα απορρέουν από τη διαχρονική του ύπαρξη σας ανήκουν δικαιωματικά. Σε όλους τους δημιουργούς. Είναι αλήθεια, πως σ΄αυτή τη θάλασσα την ελληνική, χρόνια αρμενίζουμε στραβά και λίγα πράγματα έχουμε κατορθώσει να διαφυλάξουμε ως χώρα. Τα πνευματικά δικαιώματα δυστυχώς δεν είναι ένα από αυτά. Όμως, δεν είναι τα τραγούδια που «κατεβαίνουν» από τα κομπιούτερ δωρεάν που σας στερούν τα οικονομικά δικαιώματα στο έργο σας. Ή τουλάχιστον δεν είναι μόνο αυτά. Δεν είναι κυρίως αυτά. Υπάρχουν και οι ορκισμένοι τζαμπατζήδες, βεβαίως. Υπάρχουν κι αυτοί που το τζάμπα τους γλυκαίνει και από ένα σημείο και μετά το κάνουν συνήθεια. Ισχύει και το ότι το ίντερνετ στέρησε σε ένα βαθμό δικαιώματα από δημιουργούς, όλα τα τελευταία χρόνια. Ισχύει και το ότι οι πάντες απέκτησαν πρόσβαση στα πάντα και η μουσική έγινε συνήθεια και όχι αγάπη ή απόλαυση. Όλα παίζουν το ρόλο τους, σε μικρό ή μεγαλύτερο βαθμό. Όμως ο κανόνας είναι άλλος. Και λέει πως σε τούτη εδώ την Ελλάδα, την Ελλάδα του 2012, ελάχιστα πράγματα μπορείτε πια να περιμένετε. Δε φταίει ούτε η πειρατεία, ούτε τα φρικώδη νομοσχέδια των υπουργείων. Φταίει πως ζείτε και πως ζούμε στην Ελλάδα της «νέας φτώχειας».

Οι άνθρωποι που κάποτε αγόραζαν τους δίσκους σας δεν έχουν πια μυαλό γι΄αυτά. Τέτοιους ανθρώπους γνωρίζω πολλούς. και πολλάπλασιάζονται σαν τα μυρμήγκια μέρα με την ημέρα. Μαστίζονται από την ανεργία και το άγχος της επιβίωσης. Έχουν τρύπιο πορτοφόλι και καταρρακωμένη ψυχολογία. Συχνά το δεύτερο είναι ακόμη πιο βασανιστικό από το πρώτο. Η επαγγελματική σχέση που έχω με την τεχνολογία μου επιτρέπει να σας διαβεβαιώσω πως ενώ τα «ανεβάσματα» μουσικής εξακολουθούν να ανθούν, τα δωρεάν κατεβάσματα ημέρα με την ημέρα λιγοστεύουν. Ούτε για το τζάμπα κατέβασμα δεν έχει πια κέφι ο κόσμος. Σε λίγο θα απαρνείται τη μουσική και το τραγούδι, κάτι που είναι πραγματικά τραγικό. Για αγορές από τα δισκοπωλεία, ούτε λόγος. Εδώ δεκάδες ιδιαίτερα προσεγμένες επανεκδόσεις, με τις πιο σημαντικές στιγμές του ελληνικού τραγουδιού πωλούνται στα περίπτερα με τα κυριακάτικα φύλλα σε πολύ χαμηλές τιμές και οι μισές μένουν πια απούλητες. Η διαφορά φαίνεται μόνο με μια βόλτα στο περίπτερο της γειτονιάς σας. Κάποτε χαράματα πήγαινες και έπρεπε να έχεις κι εκεί «μέσο» τον περιπτερά να σου έχει κρατήσει την εφημερίδα για την πάρεις. Τώρα και την άλλη μέρα να πας, θα δεις τη στίβα με τις εφημερίδες και τα cd μέσα, να περιμένουν το δρόμο της επιστροφής. Και ένα ευρώ να βάλετε τα cd σας, κανείς δε θα τα πάρει. Αυτή είναι η πραγματικότητα, η Ελλάδα μαστίζεται από τη φτώχεια και την ανέχεια, κοιτάξτε την κατάματα.
Υπάρχει και η ελίτ που ακόμη δεν την έχει αγγίξει η κρίση και πιθανότατα δε θα την αγγίξει. Όμως οι πιο πολλοί από αυτούς δεν αγοράζουν ούτε βιβλία, ούτε δίσκους. Γνωρίζουν βέβαια τα τραγούδια σας. Ποιος άλλωστε δεν γνωρίζει και δεν τραγουδά αυτά τα υπέροχα τραγούδια; Τα τραγουδούν όμως στα γκαλά, στις βραδινές συνάξεις και στα κλαμπ της μέθης, φέρνοντας γυροβολιές στην πίστα. Δεν περιμένουν πως και πως το μηνιάτικο για να βρεθούν στο δισκοπωλείο μετά τη δουλειά. Δε βάζουν το νέο δίσκο που απέκτησαν στο πιο εμφανές σημείο του σπιτιού, πάνω από το καλύτερο πλεκτό πετσετάκι της γιαγιάς. Δε λιώνουν τα cd στα cd players. Έχω επισκεφτεί κι εγώ πλουσιόσπιτα της Κηφισιάς και της Γλυφάδας, έστω κι από σπόντα. Κι ενώ άλλος θα παρατηρούσε τα κρύσταλλα, τους ακριβούς πίνακες και τα καλογυαλισμένα πόμολα, εμένα το μάτι μου έπεφτε στις φτωχές δισκοθήκες και βιβλιοθήκες που με το ζόρι έπιαναν μια γωνιά. Οι πλούσιες δισκοθήκες και οι στίβες με τα βιβλία κοσμούν τα μικροαστικά και τα εργατικά σπίτια, εκεί που το τραγούδι είναι ανάγκη και μεράκι και όραμα και πάθος και ψυχή.
Η Ελλάδα έχει πάρει το δρόμο της χρεοκοπίας ανεπιστρεπτί. Και μέχρι να μας τη σερβίρουν μια Παρασκευή απόγευμα, όταν θα έχουν κλείσει οι τράπεζες, εξαργυρώνουν μήνες τώρα τη πολύτιμη χρησιμότητα του όρου, σαν μία μόνιμη απειλή που στέκεται σα βαρύς πέλεκυς πάνω από τα κεφάλια μας. Κάθε δόση και κάθε πακέτο νέων μέτρων και μια απειλή για χρεοκοπία. Και με την απειλή αυτή, κάνουν πράξη το προαναγγελθέν σχέδιο για την ουσιαστική εξαθλίωση του ελληνικού λαού και μετατροπή του σε ευρωπαίους β' διαλογής, όπως βολεύει το διεθνές σύστημα που ξέμεινε τελευταία από πολέμους και διψά για αθώο αίμα. Αυτό είναι το σχέδιο και ως τώρα πετυχαίνει, γιατί αντίσταση δεν υπάρχει. Θύματα είμαστε όλοι. Και οι θύτες δεν είναι φαντάσματα, έχουν ονοματεπώνυμο, οι μισοί από αυτούς ελληνικό κι εσείς οι αναγνωρισμένοι καλλιτέχνες τους γνωρίζετε καλά.
Μη διαμαρτύρεστε λοιπόν γι΄αυτά που χάνετε, ως δημιουργοί όσο δίκιο κι αν έχετε. Δεν τα χάνετε από τα κατεβάσματα. Τα χάνετε, γιατί η Ελλάδα βουλιάζει. Τα χάνετε γιατί αυτοί που αγόραζαν τους δίσκους σας τώρα πεινάνε, αυτοί και τα παιδιά τους. Τα χάνετε γιατί οι πιο πολλοί επαναπαύεστε στις δάφνες σας. Τα χάνετε γιατί πολλοί από εσάς (δεν αναφέρομαι σε εσάς προσωπικά) κυκλοφορείτε στους ίδιους διαδρόμους και κάθεστε στα ίδια τραπέζια, μ΄αυτούς που φτιάχνουν τα "φρικώδη" και σπρώχνουν την Ελλάδα στο βούρκο. Τα χάνετε γιατί οι πιο πολλοί (υπάρχουν εξαιρέσεις βεβαίως) σιωπάτε εκκωφαντικά, είτε γιατί φοβάστε την αντίδραση, είτε γιατί είστε πια σε άλλο γαλαξία. Η Ελλάδα βρίσκεται σε πόλεμο. Και ο πόλεμος δεν κάνει διακρίσεις. Στον πόλεμο, δεν υπάρχουν διάσημοι και άσημοι, φτωχοί και πλούσιοι, καλλιτέχνες και μη. Ο πόλεμος σβήνει κάθε διαχωρισμό. Στον πόλεμο όλοι μπορούν να προσφέρουν. Και όλοι μπορούν να σκοτωθούν.

Ο μόνος τρόπος να αντισταθείτε σε κάθε φρικώδη νόμο που ετοιμάζουν τα κάθε λογής υπουργεία και να διατηρήσετε ακέραια και προσοδοφόρα για εσάς και τους κληρονόμους σας τα δικαιώματα των έργων σας, είναι να σταθείτε ξεκάθαρα στο πλευρό του ελληνικού λαού. Να σταθείτε αλληλέγγυοι στους Έλληνες που δοκιμάζονται και έχουν ανάγκη την τέχνη και τους σπουδαίους δημιουργούς της να βάλουν πλάτη. Να απαιτήσετε με όλα τα μέσα που διαθέτετε και με το έργο σας οδηγό να φύγουν αυτοί που καταδικάζουν την Ελλάδα στη φτώχεια και την οδηγούν σε δρόμο χωρίς επιστροφή. Και μαζί της και τον πολιτισμό. Όχι με λόγια αλλά με έργα. Και με όποιο κόστος. Με διαμαρτυρίες. Με απεργίες. Με συναυλίες. Με δηλώσεις. Στο ραδιόφωνο. Στην τηλεόραση. Στο δρόμο. Με συλλογική δράση. Με κινήματα. Μόνο αν βοηθήσετε αυτούς που κάνουν κάθε λεπτό της ζωής τους το δικό σας καλλιτεχνικό έργο, δικό τους όραμα, μπορείτε να το διασώσετε. Μόνο τότε και μόνο έτσι. Βοηθήστε -γιατί μπορείτε να το κάνετε- να σταματήσει η κατρακύλα της πατρίδας μας, πριν να είναι αργά για όλους.