Λίγο πριν την Εβδομάδα των Παθών, στο δρόμο για την Ανάσταση και τη γιορτή του Πάσχα που δεν είναι μακριά. Τέτοιες ημέρες η ματιά μας κοιτά τον ουρανό και ο νους φθάνει στα βάθη της ψυχή μας. Ο γολγοθάς του καθημερινού στροβιλίσματος του μυαλού μας στις σκέψεις της ρουτίνας, βρίσκει την ανάστασή του στην εσωτερική μας αναζήτηση. Κάπως έτσι, η μουσική έρχεται να αγκαλιάσει αυτές τις ημέρες συγκίνησης και περισσυλογής, με σκοπό να περιγράψει τα θεία και τα ανθρώπινα πάθη, πότε με παραδοσιακές προτάσεις και πότε με νέα ακούσματα.

Βασίλης Χατζηνικολάου: Τα μπουζ της ψυχής μου
Βυζαντινά ακούσματα στον 21ο αιώνα

Πως παντρεύει κανείς τη βυζαντινή μουσική με τα μπλουζ του αμερικάνικου νότου; Είναι δυνατό, δύο τόσο διαφορετικά σε αφή και υφή είδη μουσικής να έλθουν το ένα κοντά και μέσα στο άλλο, ώστε να αποτελέσουν ένα πολύχρωμο μουσικό μωσαϊκό. Αυτό το ομολογουμένως ενδιαφέρον και ιδιαίτερα ριψοκίνδυνο πάντρεμα τόλμησε να κάνει πράξη ο Βασίλης Χατζηνικολάου παρουσιάζοντας μία σειρά μουσικών συνθέσεων με τίτλο: «Τα μπλουζ της ψυχής μου – βυζαντινά ακούσματα στον 21^ο αιώνα» που πρόσφατα κυκλοφόρησε από την εταιρία ΛΥΡΑ.

Ο Βασίλης Χατζηνικολάου ανήκει σε αυτούς που γεννήθηκαν και μεγάλωσαν μουσικά μέσα στους βυζαντινούς ήχους, και γνώρισε τα μπλουζ στην αμερικάνικη ήπειρο στην οποία έζησε για χρόνια. Ταυτόχρονα επηρεασμένος από δύο κατά τα φαινόμενα διαφορετικά είδη μουσικής, μελοποιεί συνολικά 21 ύμνους της Παλιάς και της Καινής Διαθήκης και τροπάρια της Μεγάλης Εβδομάδας ή αποσπάσματα αυτών, με έναν τρόπο που οδηγεί ελληνικά μουσικά όργανα στους gospel ρυθμούς στις εκκλησίες του αμερικάνικου νότου. Ψάλτης ο ίδιος, τραγουδά, συχνά με τη συνοδεία χορωδιών, τους βυζαντινούς ύμνους με έναν τρόπο λιτό και ταυτόχρονα δωρικό, περιγράφοντας με τον τόνο της φωνής του, το τέμπο και τα όργανα που χρησιμοποιεί πότε τα πάθη και πότε τη λύτρωση.

Ενορχηστρώνει τις συνθέσεις του, με κλασικά μουσικά όργανα που παραπέμπουν στη μία ή στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, με βυζαντινά πλήκτρα από τη μία και ηλεκτρική κιθάρα και μπάσο από την άλλη. Ο μουσικός ήχος που έρχεται στα αυτιά μας είναι καθαρός, χωρίς ιδιαίτερη πρωτοτυπία στις νότες του, διαπνέεται όμως από μία αξιοσημείωτη απλότητα που σε οδηγεί στον πυρήνα των ύμνων που περιγράφονται. Με μία τέτοια καθαρότητα ο Σταύρος Κουγιουμτζής ανθρωπίσνως συνέθεσε τους Ύμνους των Αγγέλων πριν από 10 ακριβώς χρόνια, που αυτή την εβδομάδα έχουν ξεχωριστή θέση στα ξεχασμένα διαμάντια του Ορφέα, με το Βασίλη Χατζηνικολάου να συμπεριλαμβάνει εδώ το «Πάσχα των Ελλήνων», τιμώντας με τον τρόπο αυτό τον αξέχαστο συνθέτη.

Όπως ο ίδιος ο συνθέτης αναφέρει στο σημείωμά του, το εγχείρημα αυτό αναστρέφει το μειονέκτημα της ετερότητας του υλικού, σε μία δυναμική και ζωντανή εικόνα, ένα ηχητικό μωσαϊκό. Το αποτέλεσμα, μία πολυμορφία στους ρυθμούς και μία εναλλαγή των ηχητικών χρωματισμών, όπως ο ίδιος σημειώνει, μάλλον τον δικαιώνει.

Οι μελοποιημένοι ύμνοι
1. Μη καταπιστεύσης με
2. Κύριε των δυνάμεων
3. Όρθρου βαθέως
4. Μυσταγωγών σου, Κύριε
5. Έκστηθι φρίττων ουρανέ
6. Τις Θεός
7. Ο Αγαπημένος
8. Ψαλμός 83
9. Εξομολογείσθε τω Κυρίω (A Capella)
10. Εξομολογείσθε τω Κυρίω
11. Ωσαννά
12. Ίλεως
13. Είπατε τη θυγατρί Σιών
14. Τοις συλλαβούσι σε
15. Η πόρνη εν κλαυθμώ
16. Έστησαν τα τριάκοντα αργύρια
17. Ωσαννά (Instrumental)
18. Επί την ηλίου δύσιν
19. Αναστήτω ο Θεός – Πάσχα των Ελλήνων
20. Χριστός Ανέστη
21. Δόξα τω Θεώ πάντων ένεκεν

Γιώτα Βέη: Ύμνοι της Μεγάλης Εβδομάδας

Κι αν ο Βασίλης Χατζηνικολάου μας προσφέρει μία διαφορετική προσέγγιση στο αναστάσιμο κλίμα των ημερών, μία εσωτερική αναζήτηση στην ουσία της δουλειάς του, ο δίσκος «Ύμνοι της Μεγάλης Εβδομάδας» δεν αποτελεί ιδιαίτερα πρωτότυπη πρόταση, παραμένει όμως μία λιτή, αξιόλογη κλασική μουσική πρόταση των ημερών. Με ερμηνεύτρια τη Γιώτα Βέη μία τραγουδίστρια που σίγουρα έχει να επιδείξει ένα σημαντικό έργο στο χώρο της παραδοσιακής και δημοτικής μουσικής, ακούμε διασκευασμένους αναστάσιμους ύμνους, μαζί και ύμνους και τροπάρια της εβδομάδας των Παθών, περίπου με τον τρόπο που βιώνουμε τον εκκλησιασμό των ημερών.

Μία πολύ λιτή ενορχήστρωση χαρακτηρίζει τη μουσική αυτή πρόταση με μόλις δύο ή τρία όργανα –ελάχιστα πάντως- και τη φωνή να ξεχωρίζουν στο αυτί μας. Παραδοσιακά όργανα, όπως το κανονάκι και το μαντολίνο, προσδίδουν ένα βυζαντινό ηχόχρωμα. Η ίδια η ερμηνεύτρια, με τη φωνή της να βοηθά αυτό τον τρόπο ερμηνείας, τραγουδά με ευλαβική, σχεδόν θρησκευτική κατάνυξη, υμνολογεί διακριτικά, αποδίδοντας ρεαλιστικά τους ύμνους της Μεγάλης Εβδομάδας.

Ανάμεσα στα περιεχόμενα του cd θα ξεχωρίσουμε γνωστούς ύμνους, χιλιοτραγουδισμένους και άρρηκτα συνδεδεμένους με τη χριστιανική πίστη, όπως τα «Η ζωή εν τάφω», «Σήμερον κρεμάται επί ξύλου», «Αι γενεαί πάσαι», «Χριστός Ανέστη». Είναι μία μουσική πρόταση που δε διεκδικεί δάφνες πρωτοτυπίας, χωρίς ιδιαίτερες μουσικές εμπνεύσεις και καινοτομίες με μία καθαρά εκκλησιαστική, θρησκευτική προσέγγιση στις μελωδίες των ύμνων της Μεγάλης Εβδομάδας. Όμως, σίγουρα έχουμε να κάνουμε με έναν αξιόλογο δίσκο που μπορεί να ακούσει κανείς μέσα στο πνεύμα των ημερών.

Τα περιεχόμενα του cd:

1. ΙΔΟΥ Ο ΝΥΜΦΙΟΣ ΕΡΧΕΤΑΙ
2. ΤΩΝ ΠΑΘΩΝ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΤΑΣ ΑΠΑΡΧΑΣ
3. ΤΩ ΤΗΝ ΑΒΑΤΟΝ ΚΥΜΑΙΝΟΜΕΝΗΝ ΘΑΛΑΣΣΑΝ
4. Ο ΙΟΥΔΑΣ ΤΗ ΓΝΩΜΗ ΦΙΛΑΡΓΥΡΕΙ
5. ΠΟΙΗΜΑ ΚΑΣΣΙΑΝΗΣ ΜΟΝΑΧΗΣ
6. ΤΟΝ ΝΥΜΦΩΝΑ ΣΟΥ ΒΛΕΠΩ
7. ΕΞΕΔΥΣΑΝ ΜΕ ΤΑ ΙΜΑΤΙΑ ΜΟΥ
8. ΟΤΕ ΟΙ ΕΝΔΟΞΟΙ ΜΑΘΗΤΑΙ
9. ΣΗΜΕΡΟΝ ΚΡΕΜΑΤΑΙ ΕΠΙ ΞΥΛΟΥ
10. ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ
11. Η ΖΩΗ ΕΝ ΤΑΦΩ
12. ΑΙ ΓΕΝΕΑΙ ΠΑΣΑΙ
13. ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ
14. ΠΑΣΧΑ ΙΕΡΟΝ
15. ΠΑΣΧΑ ΤΟ ΤΕΡΠΝΟΝ